Ideowy i teologiczny podtekst misji „wodza zastępów JHWH” w Joz 5,13-15 - Dziadosz, Dariusz Antoni (Biblica et Patristica Thoruniensia, 2020)
Uczeni bardzo różnie określają ostatecznych redaktorów Księgi Jozuego, utożsamiając ich najczęściej z bliżej nieokreślonymi kręgami deuteronomistycznymi. Pogłębiona analiza literacka i egzegetyczna passusu Joz 5,13-15 i jego najbliższego kontekstu wyraźnie sugeruje, że te wiersze oraz inne teksty księgi noszą na sobie piętno redakcji postdeuteronomistycznej (kapłańskiej), którą należy wiązać z heksateuchalną edycją Biblii Hebrajskiej. Można założyć, że istotnym celem tej finalnej ideowo-teologicznej elaboracji wcześniejszej wersji księgi były następujące kwestie: 1) ukazanie tematycznej i formalnej więzi pomiędzy Pięcioksięgiem a Prorokami wcześniejszymi w oparciu o teologiczny motyw realizacji Bożych obietnic (por. Joz 5,13-15 i Wj 23,20-23); 2) wzmocnienie historio-zbawczej wiarygodności biblijnych tradycji o podboju Kanaanu poprzez modelowanie ich na wzór bliskowschodniej literatury militarnej i propagandy królewskiej, w których dominuje idea jednej zwycięskiej kampanii otwierającej drogę do terytorialnej ekspansji (por. Joz 10,40-43; 11,1˗21,42), i w których sławi się na równi zasługi króla, jak i Boga (panteonu bogów); 3) wzmocnienie roli i figury przywódcy w Izraelu (teokratycznego lidera, a w szerszym kontekście: sędziego, króla, kapłana-namiestnika), który ma bezpośredni dostęp do Boga, oddaje Mu prawowitą cześć, przykładnie realizuje Jego wolę (1,1-18; 5,2-9.14-15; 6,2-14), odważnie walcząc z wrogiem i ciesząc się stałym i skutecznym wsparciem Boga w swych militarnych przedsięwzięciach.