Niewolnictwo w późnym Cesarstwie Rzymskim: Zarys problematyki - Olszaniec, Szymon (Biuletyn Polskiej Misji Historycznej, 2024)
W artykule przedstawiono główne wątki dyskusji naukowej o niewolnictwie w okresie późnego Cesarstwa Rzymskiego. Podjęto temat liczebności niewolników oraz sposobów zdobywania nowych. Niewolników pozyskiwano z zewnątrz cesarstwa, a także poprzez zniewolenie nowych osób na jego terenie. Z zasady niewolnikami były dzieci niewolnych rodziców. Bieda i popadnięcie w długi niekiedy również skutkowały wprowadzeniem w stan niewolny: sprzedawano siebie i osoby bliskie (szczególnie dzieci). Zniewalano także porzucone dzieci. W materiałach źródłowych niewolnicy są przedstawiani głównie jako wykonawcy prac domowych, w przypadku majątków wiejskich często jako administratorzy (procuratores i actores). W końcowej części artykułu przedstawiono najważniejsze zadania niewolnych administratorów majątków ziemskich.