Socjalizacja młodzieży włościańskiej w świetle periodyku „Pobudka” wydawanego w Królestwie Polskim w 1908 roku - Krakowiak, Małgorzata Maria (Acta Universitatis Nicolai Copernici. Pedagogika, 2023)
Celem artykułu jest zrekonstruowanie opisywanych na łamach „Pobudki” wzorów socjalizacyjnych młodzieży włościańskiej. Przedmiotem analiz były propagowane w periodyku kierowanym do włościan postulaty socjalizacji młodego pokolenia, w których uwzględniano potrzeby wynikające z przemian społeczno-kulturowych i procesów modernizacyjnych w Królestwie Polskim na początku XX wieku. Kształtowanie nowoczesnego ładu wiązało się ze zwiększonym zaangażowaniem młodzieży w życie społeczne. W „Pobudce” za szczególnie ważne uważano kształtowanie norm wychowania społeczno--moralnego, obywatelskiego i religijnego. W socjalizacji młodego pokolenia za znaczący obszar uznawano przygotowanie do pełnienia ról społecznych, w szczególności młodych kobiet. Podkreślano znaczenie edukacji fachowej, która była przejawem unowocześnienia procesu kształcenia włościan i miała sprzyjać wprowadzaniu zmian w życiu społecznym. Analiza materiału źródłowego miała charakter jakościowy, zastosowano metody badań historyczno-pedagogicznych. W „Pobudce” podkreślano szczególnie ważne miejsce młodzieży w życiu publicznym, wiązało się to z uznaniem młodego pokolenia za generację, która będzie miała znaczenie w odbudowie niepodległego państwa. We włościańskim periodyku wskazywano ścieżki modernizacji, którymi mieli podążać młodzi innowatorzy i wprowwadzać zmiany w gospodarstwach oraz życiu społecznym i kulturalnym wsi.