Normatywność pedagogiki chrześcijańskiej w świetle pytań o jej empiryczne podstawy - Waga, Leszek (Acta Universitatis Nicolai Copernici Pedagogika, 2019)
Problem normatywności w pedagogice wynika wprost ze struktury tej dyscypliny wiedzy. Wbrew obiegowym opiniom, formułowanie celów wychowania wcale nie musi przekreślać możliwości ich empirycznego uzasadniania. Należy bowiem odróżniać normatywność na płaszczyźnie metateoretycznej od normatywności na płaszczyźnie teoretycznej. Brak tego odróżnienia sprawia, że pedagogice chrześcijańskiej przypisuje się apodyktyczny sposób uzasadniania norm wychowania. Faktycznie w historii pedagogika ta była tak uprawiana. Statyczne koncepcje inspiracji chrześcijańskiej zostały z czasem zastąpione dynamicznymi. Poszukiwanie empirycznych sposobów uzasadniania norm wychowania w pedagogice chrześcijańskiej dokonało się dzięki nowym, fenomenologicznym ujęciom doświadczenia. Bezpośredni impuls do zmiany orientacji z nieempirycznej na empiryczną oferują współczesne rozważania metaetyczne. Łączą one kwestie aksjologiczne z ontologicznymi. Normy wychowania postulowane w pedagogice chrześcijańskiej mogą mieć zatem empiryczne podstawy. Problem normatywności w pedagogice wynika wprost ze struktury tej dyscypliny wiedzy. Wbrew obiegowym opiniom, formułowanie celów wychowania wcale nie musi przekreślać możliwości ich empirycznego uzasadniania. Należy bowiem odróżniać normatywność na płaszczyźnie metateoretycznej od normatywności na płaszczyźnie teoretycznej. Brak tego odróżnienia sprawia, że pedagogice chrześcijańskiej przypisuje się apodyktyczny sposób uzasadniania norm wychowania. Faktycznie w historii pedagogika ta była tak uprawiana. Statyczne koncepcje inspiracji chrześcijańskiej zostały z czasem zastąpione dynamicznymi. Poszukiwanie empirycznych sposobów uzasadniania norm wychowania w pedagogice chrześcijańskiej dokonało się dzięki nowym, fenomenologicznym ujęciom doświadczenia. Bezpośredni impuls do zmiany orientacji z nieempirycznej na empiryczną oferują współczesne rozważania metaetyczne. Łączą one kwestie aksjologiczne z ontologicznymi. Normy wychowania postulowane w pedagogice chrześcijańskiej mogą mieć zatem empiryczne podstawy.