Between the Lord and the Jew: Some Remarks on the Identity Structure of Belarusian kolkhozniks in the Late Twentieth and Early Twenty first Centuries
DOI:
https://doi.org/10.12775/APH.2014.109.05Keywords
Belarus, kolkhoz, social identity, peasants, Jews, ChristiansAbstract
Following an ethnographic field study, the author presents her findings on the cognitive collective identity of Belarusian kolkhozniks. Their self-definition as a group is based on the semiotic oppositions: peasant–‘lord’, peasant–Jew, and Christian–Jew, and it testifies to a longevity, or longue durée, of pre-modern mechanisms of conceptualising the social reality. The contemporary kolkhoznik defines himself as a simple (uneducated) but assiduous man, as opposed to his lord; in contrast to Jews, the kolkhozniks cultivate the land (as farmers) and are baptised. The post-serfdom identity of the ‘Christian kolkhozniks of-this-place’ is immersed in a mythical worldview and indifferent to any modern ideological and/or political projects.References
Agapkina Taty’ana A., Levkievskaya Elena E., and Toporkov Andreĭ L. (eds.), Polesskie zagovory (v zapisyakh 1970-1990 gg.) (Traditsionnaya dukhovnaya kul’tura slavyan. Publikatsiya tekstov, Moscow, 2003).
Barth Fredrik, ‘Grupy i granice etniczne: społeczna organizacja różnic kulturowych’, in Marian Kempny and Ewa Nowicka (eds.), Badanie kultury. Elementy teorii antropologicznej. Kontynuacje (Warsaw, 2004), 348-377.
Belova Olga V., ‘Narodnaya Bibliya’: Vostochnoslovyanskie etiologicheskie legendy (Traditsionnaya dukhovnaya kul’tura slavyan. Publikatsiya tekstov, Moscow, 2004).
Belova Olga, ‘O “zhidakh” i “zhidovskoĭ vere” v narodnykh predstavleniyakh vostochnykh slavyan’, in Belova Olga (ed.), Svoĭ ili chuzhoĭ? Evrei i slavyane glazami drug druga. Sbornik stateĭ (Akademicheskaya Seriya, 11, Moscow, 2003).
Buszko Paweł, ‘Żyd Żydem’. Wizerunek Żyda w kulturze ludowej podlaskich prawosławnych Białorusinów. Miasteczko Orla (Warsaw, 2012).
Bystroń Jan S., Słowiańskie obrzędy rodzinne. Obrzędy związane z narodzeniem dziecka (Cracow, 1916).
Cała Alina, Wizerunek Żyda w polskiej kulturze ludowej (Warsaw, 1992).
Chałasiński Józef, Młode pokolenie chłopów. Procesy i zagadnienia kształtowania się warstwy chłopskiej w Polsce, (2 vols., Warsaw, 1938), i: Społeczne podłoże ruchów młodzieży wiejskiej w Polsce.
Czarkowski Ludwik, ‘Wzajemny stosunek stanów na Podlasiu. Notatka etnograficzna’, Materiały Antropologiczno-Archeologiczne i Etnograficzne, i, 2, (1896), 5-16.
Engelking Anna, ‘“Nacja” i “nacjonalność” jako kategorie identyfikacji i tożsamości mieszkańców wsi na wschodzie Białorusi’, in Elżbieta Smułkowa and Anna Engelking (eds.), Pogranicza Białorusi w perspektywie interdyscyplinarnej (Warsaw, 2007), 209-23.
Engelking Anna, ‘Mentality of Kolkhoz Inhabitants: Research Notes from Grodno Region in Belarus’, International Journal of Sociology xxxi, 4: Belarus: Between the East and the West II (2001/2002), 64-78.
Engelking Anna, ‘Old and new questions concerning Belarusian “local” identity’, Sprawy Narodowościowe, N.S., 31 (2007), 131-44.
Engelking Anna, ‘Pozasakralne funkcje pacierza. Z obserwacji etnografa na pograniczu katolicko-prawosławnym na Grodzieńszczyźnie’, Etnolingwistyka, xii (2001), 85-100.
Engelking Anna, ‘Simple Hardworking Christian Folks, or the Self-Image of Contemporary Belarusian Kolkhozniks: An Anthropologist’s Assessment of a Two-Decade Research Study’, East European Politics and Societies and Cultures, xxvii, 2 (2013), 260-79.
Engelking Anna, ‘The natsyas of the Grodno region of Belarus: a field study’, Nations and Nationalism, v, 2 (1999), 175-206.
Engelking Anna, ‘Tożsamość “tutejsza” na wielojęzycznym pograniczu. Spostrzeżenia na przykładzie parafii nackiej’, in Elżbieta Smułkowa and Anna Engelking (eds.), Język a tożsamość na pograniczu kultur (Prace Katedry Kultury Białoruskiej Uniwersytetu w Białymstoku, 1, Białystok, 2000), 17-22.
Engelking Anna, Kołchoźnicy. Antropologiczne studium tożsamości wsi białoruskiej przełomu XX i XXI wieku (Monografie Fundacji na Rzecz Nauki Polskiej, Toruń, 2012).
Federowski Michał, Lud białoruski na Rusi Litewskiej. Materyały do etnografii słowiańskiej zgromadzone w latach 1877-1894, iii: Baśnie, przypowieści i podania ludu z okolic Wołkowyska, Słonima, Lidy, Nowogródka i Sokółki, pt. 2: Tradycye historyczno-miejscowe oraz powieści obyczajowo-moralne (Cracow, 1903).
Frolova Olga, ‘Evrei v soznanii sovremennogo russkogo obyvatelya’, in Olga V. Belova (ed.), Svoĭ ili chuzhoĭ? Evrei i slavyane glazami drug druga. Sbornik stateĭ (Akademicheskaya Seriya, 11, Moscow, 2003).
Hertz Aleksander, Żydzi w kulturze polskiej, introd. Czesław Miłosz (2nd extended edn., Biblioteka Więzi, 57, Warsaw, 2003).
Jagiełło-Łysiowa Eugenia, ‘Praca jako wartość w środowisku chłopsko-rolniczym’, Wieś Współczesna. Pismo Ruchu Ludowego, xii, 6 (1968), 19-31.
Jagiełło-Łysiowa Eugenia, ‘Praca. Cechy formalne i cechy-wartości’, in Czesław Kos (ed.), Przeobrażenia kulturowe wsi. Analiza głównych zagadnień i próba sformułowania refleksji teoretycznych. Wybór studiów (Warsaw, 1981), 75-106.
Klosse Dagmara, ‘Sakramenty i sakramentalia jako źródła mocy’, Polska Sztuka Ludowa. Konteksty, lii, 1 (1998), 59-63.
Kolberg Oskar, Krakowskie, pt. 3, ed. Józef Gajek and Marian Sobieski (Dzieła wszystkie, vii, Wrocław et al., 1962).
Mazurkiewicz Małgorzata, ‘Praca i “sacrum” w polszczyźnie ludowej’, Etnolingwistyka, ii (1989), 7-28.
Obrębski Józef, ‘Problem grup i zróżnicowań etnicznych w etnologii i jego socjologiczne ujęcie’, in Obrębski Józef, Dzisiejsi ludzie Polesia i inne eseje, ed. Anna Engelking (Warsaw, 2005).
Paszkiewicz Henryk, Powstanie narodu ruskiego, ed. Lidia Korczak (Rozprawy Wydziału Historyczno-Filozoficznego – Polska Akademia Umiejętności, 87, Cracow, 1998).
Pawluczuk Włodzimierz, ‘Białorusini jako grupa etniczna- próba interpretacji socjologicznej’, Studia Socjologiczne, viii, 2 (1968), 35-50.
Pawluczuk Włodzimierz, Światopogląd jednostki w warunkach rozpadu społeczności tradycyjnej (Warsaw, 1972).
Radzik Ryszard, ‘Kulturowo-cywilizacyjna tożsamość społeczeństwa Białorusi’, in Ireneusz Topolski (ed.), Białoruś w stosunkach międzynarodowych (Lublin, 2009), 39-75.
Radzik Ryszard, Między zbiorowością etniczną a wspólnotą narodową. Białorusini na tle przemian narodowych w Europie Środkowo-Wschodniej XIX stulecia (Lublin, 2000).
Stomma Ludwik, Antropologia kultury wsi polskiej XIX wieku (Warsaw, 1986).
Straczuk Justyna, Cmentarz i stół. Pogranicze prawosławno-katolickie w Polsce i na Białorusi (Monografie Fundacji na Rzecz Nauki Polskiej. Seria Humanistyczna, Wrocław, 2006).
Straczuk Justyna, Język a tożsamość człowieka w warunkach społecznej wielojęzyczności. Pogranicze polsko-litewsko-białoruskie (Warsaw, 1999).
Styk Józef, Ewolucja chłopskiego systemu wartości. Analiza historyczno-socjologiczna (Rozprawy Międzyuczelnianego Instytutu Filozofii i Socjologii. Rozprawy Habilitacyjne, 1, Lublin, 1988).
Sulima Roch, Słowo i etos. Szkice o kulturze (Cracow, 1992).
Taylor Charles, ‘Źródła współczesnej tożsamości’, trans. Andrzej Kopacki, in Krzysztof Michalski (ed.), Tożsamość w czasach zmiany, Rozmowy w Castel Gandolfo (Demokracja – Znak, Cracow, 1995), 9-21.
Tokarska-Bakir Joanna, Legendy o krwi. Antropologia przesądu (z cyklu: Obraz osobliwy) (Seria z Wagą, Warsaw, 2008).
Tolstoy Nikita I. (ed.), Slavyanskie drevnosti. Etnolingvisticheskiĭ slovar’ (5 vols., Moscow, 2004), iii.
Tomicki Ryszard, ‘Ludowe mity o stworzeniu człowieka. Z badań nad synkretyzmem mitologicznym w Europie Wschodniej i Południowej oraz w Azji Północnej’, Etnografia Polska, xxiv, 2 (1980), 49-120.
Zowczak Magdalena, ‘Brasławszczyzna, białoruska prowincja. Szkice z kultury symbolicznej’, Polska Sztuka Ludowa. Konteksty, lii, 1 (1998), 26-27.
Zowczak Magdalena, Biblia ludowa. Interpretacje wątków biblijnych w kulturze ludowej (Fundacja na Rzecz Nauki Polskiej. Seria Humanistyczna, Wrocław, 2000).
Downloads
Published
How to Cite
Issue
Section
License
Title, logo and layout of journal are reserved trademarks of APH.Stats
Number of views and downloads: 697
Number of citations: 3
