Brytyjskie wyroby ceramiczne na gdańskim rynku produktów w XVIII i XIX wieku - Dąbal, Joanna (Archaeologia Historica Polona, 2014)
Podjęta w artykule problematyka dotyczy angielskich i szkockich wyrobów ceramicznych z okresu od XVIII do XIX wieku, pozyskanych podczas badań archeologicznych w Gdańsku (stanowiska w obrębie Starego Miasta, Starego Przedmieścia, Południowej Wyspy Spichrzów i Szafarni). Wśród nich wyróżniono naczynia ceramiczne, fajki i ceramikę budowlaną. Ze względu na duży zasięg przeprowadzonych badań oraz bogatą bazę źródłową w niniejszej pracy wstępnie przedstawiono cechy poszczególnych kategorii wyrobów, określono chronologię oraz potencjał informacyjny wynikający z ich obecności na gdańskim rynku produktów. Wśród naczyń wyróżniono egzemplarze kamionkowe, fajans delikatny, egzemplarze czarne oraz czerwone, analizowano je pod kątem techniki wytwarzania oraz sposobów dekorowania. Drugą grupą wyrobów są fajki, które scharakteryzowano uwzględniając ośrodki wytwórczości; wyróżniono okazy z Londynu i Liverpoolu oraz szkockie. Ostatnią grupę przedmiotów stanowią cegły i rury kamionkowe – elementy instalacji wodno-kanalizacyjnej. Na podstawie sygnatur Ramsey i Prestongrange zidentyfikowano główne rejony ich produkcji. Przeprowadzona wstępna analiza wymienionych wyrobów wskazuje na kilka ogólnych prawidłowości związanych z ich funkcjonowaniem w Gdańsku. Największa liczba fajek i naczyń ceramicznych o proweniencji angielskiej przypada na okres od lat 80. XVIII wieku do końca stulecia. W przypadku ceramiki budowlanej najwięcej egzemplarzy pochodzi z końca XIX wieku. Wśród wyrobów ceramicznych najwięcej jest egzemplarzy z rejonu Staffordshire i Liverpoolu. Ze wschodniego wybrzeża Wielkiej Brytanii pochodzą głównie ceramika budowlana i pojedynczo fajki. Liczba i specyfika poszczególnych kategorii wyrobów wskazuje, że na skalę handlową musiały docierać do Gdańska naczynia ceramiczne i elementy instalacji wodnych. Niniejszy artykuł stanowi jedynie wprowadzenie do zagadnień związanych z obecnością brytyjskich wyrobów ceramicznych w Gdańsku oraz kontaktami handlowymi obu regionów. Rozwinięcia wymagają wszystkie przedstawione w nim zagadnienia odnoszące się do asortymentu tych wyrobów.