Ptak z Budki Canolda - Nawarecki, Aleksander (Archiwum Emigracji. Studia – Szkice – Dokumenty, 2025)
Głównym tematem eseju jest obecność i znaczenie ptaków w twórczości Hilarego Krzysztofiaka. Punktem wyjścia jest dzieciństwo i dojrzewanie artysty na Górnym Śląsku, gdzie hodowla ptaków cieszyła się szczególną popularnością i estymą. Ważne miejsce w twórczości malarza w latach sześćdziesiątych XX w. zajmuje cykl pt. Ptaki, ale najwięcej uwagi poświęcono obrazowi Ślepe nocne ptaki, a także rysunkowi Kompozycja z ptakami (1973). Ostatnim elementem wywodu jest muzyczna wrażliwość i kompetencja Krzysztofiaka, a zwłaszcza jego ekscentryczna, „ptasia” pasja – gwizd.