“Canada is Where You Belong. Poland is the Past”: Images of Polish History and Culture in Heather Kirk’s Warsaw Spring - Świetlicki, Mateusz (Archiwum Emigracji. Studia – Szkice – Dokumenty, 2024)
Pierwsza fala polskiej imigracji do Kanady nastąpiła już w drugiej połowie XIX w., jednak w rodzimej świadomości społecznej ten kraj, w przeciwieństwie do swojego południowego sąsiada, rzadko bywa utożsamiany z Polonią. Literatura dziecięca odegrała szczególnie istotną rolę w tworzeniu kanadyjskiej kulturowej mozaiki. Biorąc pod uwagę powyższe, uboga reprezentacja polskiej historii i kultury w kanadyjskiej literaturze dla dzieci może zaskakiwać. Chociaż polscy bohaterowie występują w powieściach takich autorek jak Kathy Kacer, Marsha Forchuk Skrypuch czy Laura Langston, pełnią w nich rolę postaci pobocznych lub antagonistów, a kwestie polskiej kultury i polsko-kanadyjskiej tożsamości nie są w tych utworach poruszane. Wyjątek stanowi proza Heather Kirk, pisarki, która pod koniec lat 70. XX w. spędziła dwa lata w Warszawie i to właśnie problematyce rodzimej historii i kultury poświęciła dwie powieści dla młodego czytelnika – Warsaw Spring (2001) i A Drop of Rain (2004) – częściowo wypełniając lukę w reprezentacji polskiej kultury w kanadyjskim dyskursie literatury dla najmłodszych. Bohaterki powieści, których akcja dzieje się odpowiednio pod koniec lat 70. i 90., to kanadyjskie nastolatki polskiego pochodzenia, mierzące się z problemami wynikającymi z rozdwojonej, polsko-kanadyjskiej przynależności kulturowej. Na kartach powieści odkrywają historię kraju swoich przodków i bogactwo ich kultury, włączając je do własnego, transkulturowego repozytorium pamięci. Celem niniejszego artykułu jest analiza pierwszej polskiej powieści Kirk i pokazanie, w jaki sposób doświadczenie podróży do Polski lub rozmów z przedstawicielami starszego pokolenia, często ofiarami drugiej wojny światowej i komunizmu, wpływa na kształtowanie się wielokulturowej tożsamości bohaterki, jak również ukazanie pozatekstowego, mnemonicznego potencjału utworów.