Dokumenty osobiste a doświadczenie migracji. Refleksje metodologiczne - Bukraba-Rylska, Izabella (Archiwum Emigracji. Studia – Szkice – Dokumenty, 2022)
Metoda pamiętnikarska (zwana też metodą dokumentów osobistych) jest często wykorzystywana w roli narzędzia badania rzeczywistości społecznej, ale sama stosunkowo rzadko staje się przedmiotem refleksji metodologicznej i teoretycznej. Tymczasem wciąż warte namysłu są podstawowe pytania, takie jak: co jest dokumentem osobistym? w jaki sposób może on być używany i analizowany? jakie normy etyczne wiążą badacza? Prezentowany tekst porusza te kwestie, przypominając klasyczne i współczesne ustalenia badaczy używających tej metody (np. zasada współczynnika humanistycznego F. Znanieckiego), a następnie czyniąc pamiętnik Władka Wiśniewskiego zamieszczony w trzecim tomie Chłopa polskiego W. Thomasa i F. Znanieckiego egzemplifikacją najważniejszych dylematów. Wskazanie ograniczenia najczęściej stosowanego podejścia do dokumentów osobistych (traktowanych jako źródło wiedzy o obiektywnej rzeczywistości, jej wierne i neutralne „odbicie”) prowadzi do naszkicowania możliwości innego podejścia, zwanego pragmatycznym.