„…Hilek znowu maluje, jak chciałabym zobaczyć jakiś jego obraz”. Listy Marii Krzysztofiak – edycja i próba lektury - Sadzikowska, Lucyna (Archiwum Emigracji. Studia – Szkice – Dokumenty, 2025)
Celem artykułu jest zainicjowanie namysłu badawczego nad przechowywanymi w prywatnym archiwum żony Hilarego Krzysztofiaka listami jego matki – Marii, z lat 1940–1942. Opracowanie podzielono na dwie zasadnicze części. Część pierwsza służy omówieniu i aktualizacji dotychczasowego stanu wiedzy o rodzinie Hilarego Krzysztofiaka, zinterpretowano w niej wybrane wątki z korespondencji oraz omówiono związane z nimi kwestie badawcze o charakterze tekstologiczno-biograficznym, w szczególności możliwy wpływ traumatycznych doświadczeń z dzieciństwa na ukształtowanie zarówno formy, jak i inspiracji artystycznych w twórczości Hilarego Krzysztofiaka. Druga część została poświęcona edycji listów. Uzupełnieniem dla rozważań staje się jedyny zachowany w Archiwum Państwowego Muzeum Auschwitz-Birkenau w Oświęcimiu egodokument, jakim jest wykaz zmarłych więźniarek KL Auschwitz sporządzony nielegalnie przez więźniarki zaangażowane w działalność obozowego ruchu oporu, które były zatrudnione w biurach obozowych i miały dostęp do oficjalnych dokumentów.