„Studium utraconej nadziei”. Stanowisko polskich uchodźców politycznych na forum Zgromadzenia Europejskich Narodów Ujarzmionych (ACEN) wobec wydarzeń w Polsce w 1956 roku - Mazurkiewicz, Anna (Archiwum Emigracji. Studia – Szkice – Dokumenty, 2022)
Artykuł zawiera analizę wypowiedzi polskich uchodźców politycznych na forum Zgromadzenia Europejskich Narodów Ujarzmionych (ACEN) związanych z wydarzeniami w Polsce w 1956 roku. Zarówno wielonarodowy charakter ACEN, jak i specyficzne uwarunkowania działalności politycznej prowadzonej na obczyźnie w ramach współpracy z amerykańskim Komitetem Wolnej Europy (KWE) sprawiają, że analiza stanowiska Polaków na forum tej organizacji musi być przeprowadzona z uwzględnieniem kontekstu, na który składają się dwa elementy: ponadnarodowy (regionalna reprezentacja ujarzmionych) i międzynarodowy (zimnowojenna konfrontacja). Reakcja ACEN na represje wobec buntujących się robotników w Poznaniu, a następnie formułowana i konfrontowana na forum ACEN reakcja na polski Październik, stosunek do Gomułki, stanowią przedmiot zainteresowania autorki. Choć w dziejach ACEN, rok 1956 to przede wszystkim reakcja i działania związane z powstaniem węgierskim, kontynuowane aż do końca działalności Zgromadzenia, to właśnie sprawa udzielenia popaździernikowej Polsce pomocy gospodarczej stanowiła przedmiot pierwszych poważnych kontrowersji politycznych na forum ACEN, ale także w relacjach z finansującym jego działalność KWE.