Pawel Jasienica’s Philosophy of History. A Trial of Outlining the Topic

Kamil Majcherek

DOI: http://dx.doi.org/10.12775/szhf.2017.006

Abstract


This article is a trial of sketching a few important themes in the philosophy of history of Polish historian and publicist, Pawel Jasienica. Subject to the analysis are mainly parts of his fundamental corpus of works, from “Polska Piastów” (“Poland of the Piasts”), through “Polska Jagiellonów” (“Poland of the Jagiellonians”), to “Rzeczpospolita Obojga Narodów” (“Polish-Lithuanian Commonwealth”). The first of the topics considered is the ontology of history: its status, its subject (which, as it turns out, is the state), and the historical process. Then, the discussion turns to the ends of history, out of which the most important ones are maintaining sovereignty and the development of culture. The next part of the article is the analysis of numerous “historical factors”, shaping the course of history, that Jasienica distinguishes in his works. It ends by considering what possibility of shaping the course of history – both by individuals and by communities – are recognized by our author.

Keywords


Pawel Jasienica; philosophy of history; state; nation; Poland

Full Text:

PDF (Polish)

References


Chudy W., Józefa Mackiewicza filozofia człowieka i polityki, „Archiwum emigracji: studia, szkice, dokumenty” 2002/3, t. 56, s. 160–175.

Jasienica P., Pamiętnik, Kraków 1989.

Jasienica P., Polska anarchia, Warszawa 1988.

Jasienica P., Polska Jagiellonów, Warszawa 1997.

Jasienica P., Polska Piastów, Warszawa 1985.

Jasienica P., Rzeczpospolita Obojga Narodów. Calamitatis regnum. Część II, Warszawa 1985.

Jasienica P., Rzeczpospolita Obojga Narodów. Dzieje agonii. Część I, Warszawa 1985.

Jasienica P., Rzeczpospolita Obojga Narodów. Dzieje agonii. Część III, Warszawa 1985.

Jasienica P., Tylko o historii, Warszawa 1962.

Kierys A., Paweł Jasienica versus Józef Mackiewicz. Czyja droga donikąd?, „Archiwum emigracji: studia, szkice, dokumenty” 2012, t. 1–2 (16–17), s. 278–309.

Konstantinow F. W. (red.), Materializm dialektyczny, Warszawa 1955.

Krzywicki L., Wędrówka idei, „Prawda” 1897, t. 9–11; przedruk w: tenże, Dzieła, t. 9: Szkice socjologiczne, cz. 1, red. H. Hołda-Różniewicz, Warszawa 1974, s. 189–202.

Kuderowicz Z., Filozofia dziejów, Warszawa 1983.

Mackiewicz J., Prawda w oczy nie kole, Londyn 2002.

Mękarski A., Między mitem a polityczną racjonalnością. Myśl historyczna Pawła Jasienicy i jej recepcja w dobie Polski Ludowej, „Kwartalnik Historyczny” 2013, t. 120, s. 55–97.

Price R., The Senses of «Virtu» in Machiavelli, „European Studies Review” 1973, t. 3, s. 315–345.

Szumera G., Filozofia dziejów według Jana Karola Kochanowskiego, „Folia Philosophica” 2006, t. 24, s. 298–314.

Walicki A., Myśl marksistowska. Róża Luksembug, [w:] Zarys dziejów filozofii polskiej 1815–1918, red. A. Walicki, Warszawa 1983, s. 434–446.

Wasyluk P., Filozofia dziejów, historiozofia czy filozofia historii? Próba definicji, „Diametros” 2012, t. 32, s. 215–231.






Partnerzy platformy czasopism