Sumienie i nauki o sumieniu z perspektywy neuronauk

Józef Bremer

DOI: http://dx.doi.org/10.12775/SetF.2014.020

Abstract


Neuroscientific perspectives on conscience and conscience-related research

Recent years have witnessed a growth in empirical research into the biological correlates of conscience and moral decision-making. The central questions posed and addressed in such neuroscientific investigations concern (a) the role of the emotions in decisions of conscience, and (b) the determining of the particular brain regions that correlate with these decisions. Responding to these, I shall first outline the basic terminology involved and present the neuroethical analyses of Churchland, together with the findings of the empirical studies carried out by Greene, Damasio and others. I then offer a critical assessment of Greene’s thesis claiming that deontology should be denied the status of a moral theory, before addressing the issue of whether it is at all possible to arrive at conclusions about the correctness of any sort of moral theory – be it deontological or consequentialist – on the basis of empirical research.



Keywords


conscience; moral judgements; neuroimaging; neurosciences; emotions; deontology; consequentialism

Full Text:

PDF (Polish)

References


Biesaga, T. 2004. „Konsekwencjonalizm.” W Powszechna encyklopedia filozoficzna. Lublin: KUL, Polskie Towarzystwo Tomasza z Akwinu, t. 5: 801-803.

Blackburna, S. 1993. How To Be an Ethical Anti-Realist. Essays in Quasi-Realism. New York: Oxford University Press.

Bremer, J. 2013. „Czym jest neuromarketing?” Communication Today 1/4: 18-34.

Bremer, J. 2013. Czy wolna wola jest wolna? Kompatybilizm na tle badań interdyscyplinarnych. Kraków: WAM.

Bremer, J. 2005. Jak to jest być świadomym. Analityczne teorie umysłu a problem świadomości. Warszawa: IFiS PAN.

Bremer, J. 2010. Wprowadzenie do filozofii umysłu. Kraków: WAM.

Brians, P. 2013. Common Errors in English Usage, Portland/OR: William, James & Company.

Churchland, P. 2013. Moralność mózgu. Co neuronauka mówi o moralności. Kraków: Copernicus Center Press. Przekład: M. Hohol. [oryg.: 2011. Braintrust: What Neuroscience Tells Us about Morality. Princeton: Princeton UP.].

Damasio, A.R. 2011. Błąd Kartezjusza. Emocje, rozum i ludzki mózg. Poznań: Rebis. Przekład: M. Karpiński.

Dennetta, D. 1993. La conscience expliquée. Paris: Odile Jacob.

Dewey, J. 1906. ”The Terms 'Conscious' and 'Consciousness'.” Journal of Philosophy, Psychology and Scientific Method 3: 39-41. DOI: http://dx.doi.org/10.2307/2011714.

Duch, W. 2008/2009. „Emocje i układ limbiczny.” http://www.fizyka.umk.pl/~duch/Wyklady/Mozg/07-3-limbiczny.htm, dostęp: 26.07.14.

Duus, P. 1989. Diagnostyka topograficzna w neurologii. Warszawa: Państwowy Zakład Wydawnictw Lekarskich.

Greene, J. 2007. “The Secret Joke of Kant’s Soul.” W W. Sinnott-Armstrong (red.), Moral Psychology, t. 3: The Neuroscience of Morality: Emotion, Brain Disorders, and Development, Cambridge/MA, and London: MIT Press, 35-79.

Hallgarth, M.W. 1996. „Consequentialism and Deontology.” W R. Chadwicks (red.), Encyclopedia of Applied Ethics. San Diego: Academic Press, t. 1: 609-621.

Hanson, J.L., Chung, M.K., Avants, B.B., Shirtcliff, E.A., Gee, J.C., Davidson, R.J., Pollak, S.D. 2010. “Early Stress Is Associated with Alterations in the Orbitofrontal Cortex: A Tensor-Based Morphometry Investigation of Brain Structure and Behavioral Risk.” The Journal of Neuroscience 22/30.

Hoffman, M.B. 2014. The Punisher’s Brain. N. York: Cambridge University Press.

Hume, D. 1963. Traktat o naturze ludzkiej. Warszawa: PWN. Przekład: Cz. Znamierowski.

Kant, I. 1984. Krytyka praktycznego rozumu. Warszawa: PWN. Przekład: J. Gałecki.

Kant, I. 2005. Metafizyka moralności. Warszawa: WN PWN. Przekład: E. Nowak.

Koenigs, M., Young, L., Adolphs, R., Tranel, D., Cushman, F., Hauser, M., Damasio, A. 2007. “Damage to the Prefrontal Cortex Increases Utilitarian Moral Judgments.” Nature 446: 908-911.

Kranich-Strötz, Ch. 2008. Selbstbewusstsein und Gewissen: Zur Rekonstruktion der Individualitätskonzeption bei Peter Abaelard - Subjekt, Zeit, Geschichte. Berlin: LIT-Verlag, t. 2.

Kringelbach, M.L., Rolls, E.T. 2004. “The Functional Neuroanatomy of the Human Orbitofrontal Cortex: Evidence from Neuroimaging and Neuropsychology.” Progress in Neurobiology 72: 341–372.

Neubertemail, F.-X., Mars, R.B., Thomas, A.G., Sallet, J., Rushworth, M.F.S. 2014. “Comparison of Human Ventral Frontal Cortex Areas for Cognitive Control and Language with Areas in Monkey Frontal Cortex.” Neuron 3/81: 700–713.

Nunner-Winkler, G. 2006. “Freiwillige Selbstbindung aus Einsicht - ein moderner Modus moralischer Motivation.” W H.F. Klemme, M. Kühn, D. Schönecker (red.), Moralische Motivation: Kant und die Alternativen. Hamburg: Felix Meiner, 165-192.

Raab, G., Gernsheimer, O., Schindler, M. 2009. Neuromarketing: Grundlagen – Erkenntnisse – Anwendungen. Wiesbaden: Gabler Verlager.

Singer, T., Seymour, B., O’Doherty, J., Kaube, H., Dolan, R.J., Frith, Ch.D. 2004. “Empathy for Pain Involves the Affective but not Sensory Components of Pain.” Science 303: 1157-1162. DOI: http://dx.doi.org/10.1126/science.1093535.

Stach, R., Popek, A.M. 2013. „Decyzje ekonomiczne i społeczne z perspektywy pogranicza neuronauk oraz nauk o zarządzaniu.” International Journal of Contemporary Management 2/13: 48–57.

Tomasz z Akwinu. 1952. Summa Theologiae. Romae: Marietti.

Urbańczyk, S. (red.). 1977-1981. Słownik staropolski. Wrocław: Ossolineum, t. 8: 505-506.

Wayne, M. 2006. Conscience and Consciousness: Rousseau's Critique of the Stoic Theory of Oikeosis. http://philosophy.fas.nyu.edu/object/philo.courses.ml06.html, dostęp: 24.05.14.








ISSN 2300-7648 (print)
ISSN 2353-5636 (online)

Partnerzy platformy czasopism