Bezpieczeństwo w szkole w opinii uczniów i rodziców – komunikat z badań

Edyta Laurman-Jarząbek, Eliza Mazur, Monika Szpringer

DOI: http://dx.doi.org/10.12775/SPI.2014.011

Abstrakt


Bezpieczeństwo jest ważnym aspektem ludzkiej egzystencji. Zabezpieczenie tej elementarnej potrzeby dziecka, jakim jest poczucie bezpieczeństwa, stało się w ostatnich latach jednym z najpoważniejszych wyzwań stojących przed współczesnymi placówkami oświatowymi. Kwestia bezpieczeństwa w szkole stanowi kluczowe i centralne zagadnienie systemu oświaty. W wyniku wielu reform, mających na celu ulepszenie systemu oświaty, nastąpiło obciążenie szkół wytycznymi z zakresu bezpieczeństwa szkolnego oraz profilaktyki w tym zakresie. Placówki oświatowe wdrażają je na podstawie uprzednio przeprowadzonych diagnoz bezpieczeństwa uczniów, nauczycieli a także rodziców. Wyniki służą sformułowaniu odpowiedzi na pytania odnośnie do rodzaju i skali zagrożeń środowiska szkolnego oraz sposobów ich rozwiązywania. Określanie poziomu bezpieczeństwa rozumianego jako wolność od zagrożeń młodzieży szkolnej przeprowadza się na podstawie subiektywnego odczucia ucznia. Ze względu na szczególną rolę doświadczeń ucznia na każdym etapie edukacji szkolnej, ich znaczenia dla rozwoju wewnętrznej motywacji do nauki oraz budowania zaufania do dorosłych, stworzony dzieciom klimat oraz bezpieczeństwo na terenie szkoły wydają nieocenione. Celem artykułu jest analiza problematyki poczucia bezpieczeństwa w szkole podstawowej i gimnazjum w opinii uczniów i rodziców. Zawarte w pracy spostrzeżenia opierają się na zaprezentowanej wiedzy teoretycznej, a także na wynikach przeprowadzonych przez autorki badań dotyczących omawianego tematu. Ważnym elementem artykułu są wnioski odnoszące się do działań wychowawczych na rzecz podniesienia poziomu bezpieczeństwa, a tym samym samopoczucia uczniów w wybranej, konkretnej szkole.


Słowa kluczowe


szkoła; uczeń; rodzice; bezpieczeństwo

Pełny tekst:

PDF

Bibliografia


Agresja dzieci i młodzieży. Przyczyny, rozpoznawanie, zapobieganie, red. I. Pufal-Struzik, Wydawnictwo Pedagogiczne ZNP, Kielce 2007.

Aronson E., T.D. Wilson, R.M. Akert, Psychologia społeczna. Serce i umysł, przekł. zbiorowy, Zysk i S-ka, Poznań 2006.

Baryła-Matejczuk M., Konstruowanie szkolnego programu profilaktyki aktualnym zadaniem szkoły, w: http://ore.edu.pl/index.php?option=com_phocadownload&view=category&download=1579:konstruowanie-szkolnego-programu-profilaktyki-cigle-aktualne-zadanie-szkoy&id=126:podstawy-profilaktyki&Itemid=1148.

Bezpieczeństwo w szkole. Poradnik dyrektora i nauczyciela, red. M. Taraszkiewicz, Verlag Das­höfer, Warszawa 2003.

Brzeziński J., Metodologia badań psychologicznych, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 2003.

Ćwikła T., M. Wiatrowski, H. Radziszewska, M. Radziwołek, M. Stachowiak, E. Ćwikła, Nowe uprawnienia i obowiązki dyrektora szkoły. Zapewnienie bezpieczeństwa i porządku w szkole, Wydawnictwo Forum, Poznań 2007.

Danilewska J., Agresja u dzieci – szkoła porozumienia, WSiP, Warszawa 2002.

Edukacja dla bezpieczeństwa – bezpieczna szkoła, bezpieczny uczeń, red. D. Czajkowska-Ziobrowska, A. Zduniak, Wydawnictwo Wyższej Szkoły Bezpieczeństwa, Poznań 2007.

Edukacja dla bezpieczeństwa – w rodzinie, szkole i pracy, red. A. Zduniak, M. Kryłowicz, „Elipsa”, Warszawa – Poznań 2004.

Gaś Z.B., Profilaktyka w szkole, WSiP, Warszawa 2006.

Gaś Z.B., Szkolny Program Profilaktyki. Istota, konstruowanie, ewaluacja. Poradnik metodyczny, Ministerstwo Edukacji Narodowej i Sportu, Warszawa 2003.

Edwards C.H., Dyscyplina i kierowanie klasą, przeł. M. Bogdanowicz, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 2006.

Frankfort-Nachmias Ch., D. Nachmias, Metody badawcze w naukach społecznych, przeł. E. Hornowska, Zysk i S-ka, Poznań 2001.

Krygier M., B. Wojtanowska, Raport: Diagnoza poczucia bezpieczeństwa uczniów ogólnokształcących szkół i burs artystycznych, Rok Bezpiecznej Szkoły 2012/2013, w: http://cea.art.pl/poradnictwo/bezpieczna_szkola.pdf.

Łapińska J., Raport z ewaluacji wewnętrznej. Badany obszar: Respektowanie w szkole norm społecznych, poczucie bezpieczeństwa w szkole (wymaganie 1.4), Rok szkolny 2010/2011, w: http://ekonomiktg.edupage.org/files/Raport_-_ewaluacja_bezpieczenstwo.pdf.

Maszke A.W., Metodologiczne podstawy badań pedagogicznych, Wydawnictwo UR, Rzeszów 2003.

Nowak S., Metodologia badań socjologicznych, PWN, Warszawa 1970.

Olweus D., Mobbing. Fala przemocy w szkole – jak ją powstrzymać?, przeł. D. Jastrun, Jacek Santorski & Co Agencja Wydawnicza, Warszawa 2007.

Pilch T., Metodologia pedagogicznych badań środowiskowych, Zakład Narodowy im. Ossolińskich – Wydawnictwo PAN, Wrocław – Warszawa 1971.

Pilch T., Zasady badań pedagogicznych, „Żak”, Warszawa 1998.

Prusak I., Poczucie bezpieczeństwa uczniów w szkole. Raport z badań ankietowych przeprowadzonych w tarnowskich szkołach podstawowych i gimnazjalnych w 2013 roku, Tarnów 2013,

w: http://edunet.tarnow.pl/res/edunet_portal/portalbu/aktual_2013/raport_poczucie_bezpiecze_stwa_uczni_w_w_szkole__2013_.pdf.

Słownik współczesnego języka polskiego, red. Dunaj B., „Wilga”, Warszawa 1996.

Zaburzenia zachowania dzieci i młodzieży szkolnej. Fachowe porady i gotowe materiały metodyczne dla dyrektorów szkół i nauczycieli, red. K. Kmiecik-Baran, Verlag Dashöfer, Warszawa 2006.

Dokumenty i akty normatywne

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz.U. 1997, nr 78, poz. 483).

Konwencja o Prawach Dziecka przyjęta przez Zgromadzenie Ogólne Narodów Zjednoczonych dnia 20 listopada 1989 r. (Dz.U. 1991, nr 120, poz. 526).

Ministerstwo Edukacji Narodowej, Reforma systemu edukacji. Projekt, WSiP, Warszawa 1998.

„Program Zapobiegania Niedostosowaniu Społecznemu i Przestępczości wśród Dzieci i Młodzieży” opracowany w związku z Uchwałą Sejmu RP z dnia 7 maja 1998 r. w sprawie przeciwdziałania i zwalczania zjawisk patologicznych wśród nieletnich (Monitor Polski 1998, nr 14, poz. 207).

Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia 31 grudnia 2002 r. w sprawie bezpieczeństwa i higieny w publicznych i niepublicznych szkołach i placówkach (Dz.U. 2003, nr 6, poz. 69).

Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia 31 stycznia 2003 r. w sprawie szczegółowych form działalności wychowawczej i zapobiegawczej wśród dzieci i młodzieży zagrożonych uzależnieniem (Dz.U. 2003, nr 26, poz. 226).

Rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 21 maja 2001 r. w sprawie ramowych statutów publicznego przedszkola oraz publicznych szkół (Dz.U. 2001, nr 61, poz. 624, z późniejszymi zmianami).

Rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 9 lutego 2007 r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie ramowych statutów publicznego przedszkola oraz publicznych szkół (Dz.U. 2007, nr 35, poz. 222).

Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z dnia 27 sierpnia 2012 r. w sprawie podstawy programowej wychowania przedszkolnego oraz kształcenia ogólnego w poszczególnych typach szkół (Dz.U. 2012, poz. 977).

Rozporządzeniu Ministra Edukacji Narodowej z dnia 30 kwietnia 2013 r. w sprawie zasad udzielania i organizacji pomocy psychologiczno-pedagogicznej w publicznych przedszkolach, szkołach i placówkach (Dz.U. 2013, poz. 532).

Rządowy program wychowania w szkołach i placówkach przyjęty na lata 2008–2013 „Bezpieczna i przyjazna szkoła” (załącznik do uchwały nr 172/2008 z dnia 19 sierpnia 2008 r.).

Uchwała Rady Ministrów Nr 186/2006 z dnia 7 listopada 2006 r. w sprawie działań administracji rządowej przeciwko przemocy w szkołach i placówkach.

Ustawa z dnia 26 stycznia 1982 r. – Karta Nauczyciela (Dz.U. 2003, nr 118, poz. 1112, z późniejszymi zmianami).

Ustawa z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (Dz.U. 2004, nr 256, poz. 2572, z późniejszymi zmianami).

Ustawa z dnia 11 kwietnia 2007 r. o zmianie ustawy o systemie oświaty i innych ustaw (Dz.U. 2007, nr 80, poz. 542).

www.bezpieczenstwoekonomiczne.pl

www.szkolabezprzemocy.pl

www.orka2.sejm.gov.pl


Refbacks

  • There are currently no refbacks.


Aktualne numery
ISSN 2450-5358

e-ISSN 2450-5366

Poprzedni: ISSN 2299-4890

Partnerzy platformy czasopism