Zanim został ministrem. O kontaktach Ryszarda Zakrzewskiego z wywiadem PRL

Krzysztof Tarka

DOI: http://dx.doi.org/10.12775/Polska.2017.14

Abstrakt


Ryszard Zakrzewski, emigrant polityczny, działacz PPS w Wielkiej Brytanii, na przełomie lat czterdziestych i pięćdziesiątych XX w. kontaktował się w Londynie z funkcjonariuszami wywiadu PRL, podającymi się za dyplomatów. Wiele lat później, na przełomie lat osiemdziesiątych i dziewięćdziesiątych był ministrem spraw krajowych w rządzie RP na uchodźstwie.

 

Before he became minister. On Ryszard Zakrzewski’s contacts with the Polish People’s Republic intelligence

After the Second World War Ryszard Zakrzewski (1913–1994) was a well-known exile political and social activist in Great Britain. In the late 1940s he became one of the leaders of the Polish Socialist Party in emigration. He was also active in the Polish Ex-Combatants’ Association and the Federation of Poles in Great Britain. In 1956, the intelligence of the Polish People’s Republic got interested in his person. Over the next few years Zakrzewski maintained contacts with intelligence officers, employed as diplomats at the Polish Embassy in London. Despite the fact that he was not formally recruited, he provided information about activities of certain political groups on emigration, especially socialists. And, as evidenced by documents, he was paid money by some of his contacts. And it was also him, who sought to made his talks of political nature. When his contacts were exposed by British counterintelligence, he ended his collaboration. In the following years Zakrzewski continued to participate actively in the political life of the Polish emigration, and in 1989 he became a minister of the last Polish government in exile.


Słowa kluczowe


Ryszard Zakrzewski; polska emigracja polityczna w Wielkiej Brytanii po II wojnie światowej; Polska Partia Socjalistyczna na emigracji; wywiad PRL wobec emigracji; Polish political émigrés in Great Britain after World War II

Pełny tekst:

PDF

Bibliografia


Zbiory archiwalne

Archiwum Instytutu Pamięci Narodowej AIPN, 01168/218, PPS

AIPN, 01649/98, Ryszard Zakrzewski AIPN, 01940/65, TRJN/RJN

Archiwum Politechniki Warszawskiej

Teczka studencka Ryszarda Zakrzewskiego Archiwum Uniwersytetu Warszawskiego

Wpis w Albumie studentów Uniwersytetu Warszawskiego

Opracowania i źródła publikowane

Friszke A., Adam Ciołkosz. Portret polskiego socjalisty, Warszawa 2011

Friszke A., Życie polityczne emigracji, Warszawa 1999

Kondracki T., Historia Stowarzyszenia Polskich Kombatantów w Wielkiej Brytanii 1946–1996, Londyn 1996

Moszczyński W., Wspomnienie o Ryszardzie Zakrzewskim, „Orzeł Biały” 1994, nr 6

Nowy rząd RP na uchodźstwie, „Rzeczpospolita Polska” 1989, nr 11

Siwik A., Polska Partia Socjalistyczna na emigracji w latach 1945–1956, Kraków 1998

Siwik A., Polskie uchodźstwo polityczne. Socjaliści na emigracji w latach 1956–1990, Kraków 2002

Siwik A., Sprawa Bergu. Współpraca emigracyjnej Rady Politycznej z zachodnim wywiadem, „Studia Historyczne” 2001, nr 2

Sprawa Bergu, „Zeszyty Historyczne” 1987, z. 179

Tarka K., Jest tylko jedna Polska? Emigranci w służbie PRL, Łomianki 2014

Tarka K., Stanisław Olszewski „Olcha”. Donosiciel-samobójca, „Zeszyty Historyczne” 2007, z. 162

Turkowski R., Parlamentaryzm polski na uchodźstwie 1973–1991 po zjednoczeniu emigracji polskiej w Londynie, Warszawa 2002

Zakrzewski R., Delegacja prezydencka z Londynu w Warszawie 1990, w: Zakończenie działalności władz RP na uchodźstwie 1990, red. Z. Błażyński, R. Zakrzewski, Londyn 1995

Ziętara P., Anders, Korboński, Sieniewicz… Szkice z dziejów Drugiej Wielkiej Emigracji, Łomianki 2016

Ziętara P., Strategia konia trojańskiego. Aparat bezpieczeństwa PRL wobec emigracyjnego Stronnictwa Pracy, „Aparat Represji w Polsce Ludowej 1944–1989” 2012, nr 1 (10)


Refbacks

  • There are currently no refbacks.

Partnerzy platformy czasopism