Werona i Rzym jako „miejsca pamięci” w utworach Norwida

Grażyna Halkiewicz-Sojak

DOI: http://dx.doi.org/10.12775/LC.2018.046

Abstrakt


Punktem wyjścia artykułu jest kategoria „miejsca pamięci”, analizowana w różnych aspektach we współczesnej geopoetyce. Kategoria ta posłużyła do interpretacji włoskich przestrzeni naznaczonych pamięcią kultury, a kreowanych w utworach Cypriana Norwida. Przedmiotem interpretacji jest zestawienie i porównanie obecności literackich obrazów Werony i Rzymu – miejsc przedstawianych w odmienny sposób i związanych z odmiennymi wątkami refleksji pisarza. Miejsca pamięci w Weronie zostały przez Norwida wyodrębnione ze względu na Szekspirowski dramat o miłości Romea i Julii – skojarzony z osobistymi wspomnieniami, miejsca wydobyte z rzymskiej przestrzeni są natomiast naznaczone skumulowanymi śladami historii i związane z historiozoficznymi koncepcjami artysty. Konsekwencją tych różnic jest i zróżnicowana kreacja przestrzeni, i wybór odmiennych gatunków literackich.


Słowa kluczowe


miejsca pamięci; twórczość Cypriana Norwida; Italia; Werona; Rzym

Pełny tekst:

PDF

Bibliografia


Biliński, Bronisław 1972. „Rzymskie itineraria Cypriana Norwida”. Przegląd Humanistyczny XVI, 2: 1–33.

Chlebowska, Edyta, Łukasz Niewczas (red.) 2014. Norwid wobec historii. Lublin: Wydawnictwo TN KUL.

Chlebowski, Piotr (red.) 2011. „Quidam”. Studia o poemacie. Lublin: Wydawnictwo TN KUL.

Dąbrowicz, Elżbieta et al. (red.) 2015. Georomantyzm. Literatura – miejsce – środowisko. Białystok: Wydawnictwa UwB.

Delaperrière, Maria 2013. „Miejsca pamięci czy pamięć miejsc. Kilka refleksji na temat uobecniania przeszłości w literaturze współczesnej”. Ruch Literacki 1: 49–61.

Fert, Józef 1993. Poeta sumienia. Rzecz o twórczości Norwida. Lublin: Wydawnictwo KUL.

Halbwachs, Maurice 1950. La mémoire collective. Paris: Presses Univ. de France.

Karamucka, Magdalena 2016. Antyczny Rzym Norwida. Poznań: Wydawnictwo Naukowe UAM.

Nora, Pierre (ed.) 1984–1992. Les Lieux de mémoire. Paris: Gallimard.

Norwid, Cyprian Kamil 1911. Pisma zebrane. T. C. Oprac. Zenon Przesmycki [Miriam]. Warszawa–Kraków: Wyd. J. Mortkowicza.

Norwid, Cyprian Kamil 1966. Dzieła zebrane. Oprac. Juliusz W. Gomulicki. T. 1: Wiersze: tekst. Warszawa: Państwowy Instytut Wydawniczy.

Norwid, Cyprian Kamil 1971a. Pisma wszystkie. Oprac. Juliusz W. Gomulicki. T. 1: Wiersze. Część pierwsza. Warszawa: Państwowy Instytut Wydawniczy.

Norwid, Cyprian Kamil 1971b. Pisma wszystkie. Oprac. Juliusz W. Gomulicki. T. 2: Wiersze. Część druga. Warszawa: Państwowy Instytut Wydawniczy.

Norwid, Cyprian Kamil 1971c. Pisma wszystkie. Oprac. Juliusz W. Gomulicki. T. 6: Proza. Część pierwsza. Warszawa: Państwowy Instytut Wydawniczy.

Norwid, Cyprian Kamil 1971d. Pisma wszystkie. Oprac. Juliusz W. Gomulicki. T. 7: Proza. Część druga. Warszawa: Państwowy Instytut Wydawniczy.

Norwid, Cyprian Kamil 2008. Dzieła wszystkie. T. 10: Listy 1839–1854. Oprac. Jadwiga Rudnicka. Lublin: Wydawnictwo TN KUL.

Norwid, Cyprian Kamil 2009. Dzieła wszystkie. T. 4: Poematy. Oprac. P. Chlebowski, Stefan Sawicki. Lublin: Wydawnictwo TN KUL.

Ricœur, Paul 2000. La mémoire, l’histoire, l’oubli. Paris: Éd. du Seuil.

Ricoeur, Paul 2006. Pamięć, historia, zapomnienie. Tłum. Janusz Margoński. Kraków: Universitas.

Rostworowski, Marek 1990. Wędrowny sztukmistrz. Warszawa: Interpress.

Rybicka, Elżbieta 2014. Geopotyka. Kraków: Universitas.

Rzepczyński, Sławomir 2015. „Ja – dom – świat. O geopodmiotowości Norwida”. W: Elżbieta Dąbrowicz et al. (red). Georomantyzm. Literatura – miejsce – środowisko. Białystok: Wydawnictwa UwB.

Rzońca, Wiesław 2013. Premodernizm Norwida. Warszawa: Wydział Polonistyki UW.

Sawicki, Stefan 2009. Literatura jako aluzja. Toruń: TNT.

Trojanowiczowa, Zofia, Zofia Dambek, Joanna Czarnomorska 2007. Kalendarz życia i twórczości Cypriana Norwida. T. 1. Poznań: Wydawnictwo Poznańskie.

Trznadel, Jacek 1978. Czytanie Norwida. Warszawa: Państwowy Instytut Wydawniczy.

Zamącińska, Danuta 1985. Słynne – nieznane. Wiersze późne Mickiewicza, Słowackiego i Norwida. Lublin: Wydawnictwo TN KUL.




Partnerzy platformy czasopism