Miejsce hipotezy podboju w milenijnym kanonie powstania państwa polskiego

Andrzej Wierzbicki

DOI: http://dx.doi.org/10.12775/KlioPL.2017.05

Abstrakt


W intencji komunistycznych władz PRL rocznicowe obchody Tysiąclecia Państwa Polskiego w latach 1960–1966 miały zneutralizować kościelne obchody Milenium Chrztu Polski, zapowiedziane w 1957 r. na rok 1966 przez kardynała Stefana Wyszyńskiego. Kwestią fundamentalną w toczącej się walce ideologicznej z Kościołem była ocena historycznej roli chrześcijaństwa i organizacji kościelnej w formowaniu się polskiej państwowości. Ugruntowany wówczas oficjalny kanon interpretacyjny wyznaczony został przez przeciwstawienie „samorodnych”, ewolucyjnych narodzin państwa polskiego, narodzinom gwałtownym, będącym wynikiem obcego najazdu i podboju. I właśnie spoglądając przez pryzmat tego ostatniego wariantu, autor wyodrębnia i poddaje analizie poszczególne elementy milenijnego kanonu. W centrum jego uwagi znajduje się zdominowana przez marksizm historiografia krajowa, jest jednak również miejsce dla historiografii emigracyjnej.


Słowa kluczowe


historia historiografii; „narodziny Polski”; teoria najazdu; hipoteza podboju; Milenium Chrztu Polski

Pełny tekst:

PDF

Bibliografia


J. Bardach, Polskie państwo wczesnopiastowskie. Dorobek i perspektywy badań, „Kwartalnik Historyczny” 1960, nr 4

A. Gieysztor, Geneza państwa polskiego w świetle nowszych badań, „Kwartalnik Historyczny” 1954, nr 1

A. Gieysztor, Ideowe wartości kultury polskiej w w. X i XI. Przyjęcie chrześcijaństwa, „Kwartalnik Historyczny” 1960, nr 4

O. Halecki, Tysiąclecie Polski katolickiej, Rzym 1966 (Sacrum Poloniae Millenium. Rozprawy, Szkice, Materiały Historyczne, t. [13] jubileuszowy Chrztu Polski 966–1966)

W. Hensel, Podstawy dziejowe rozwoju kultury wczesnopolskiej, „Kwartalnik Historyczny” 1960, nr 4

M. Kara, Mediewistyka historyczna i archeologia średniowiecza w badaniach nad początkami państwa Piastów, w: Przeszłość społeczna. Próba konceptualizacji, red. S. Tabaczyński, A. Marciniak, D. Cyngot, A. Zalewska, Poznań 2012, s. 872–873

G. Labuda, Zagadnienie suwerenności Polski wczesnofeudalnej, „Kwartalnik Historyczny” 1960, nr 4

A. Mękarski, Między historiozofią a polityką. Historiografia Polski Ludowej w opiniach i komentarzach historyków i publicystów emigracyjnych 1945–1959, Warszawa 2011

B. Noszczak, „Sacrum” czy „profanum”? Spór o istotę obchodów Milenium polskiego (1949–1966), Warszawa 2002

Początki państwa polskiego. Księga Tysiąclecia, t. 1: Organizacja polityczna, t. 2: Społeczeństwo i kultura, red. K. Tymieniecki, współred. G. Labuda, H. Łowmiański, Poznań 1962

A. Rajewski, Stefan Wyszyński wobec idei Przedmurza w myśli historycznej Oskara Haleckiego, „Klio Polska. Studia i Materiały z Dziejów Historiografii Polskiej” 7, 2015

E. Rudziński, Obchody tysiąclecia państwa polskiego w pierwszym roku jubileuszowym, „Kwartalnik Historyczny” 1961, nr 1

T. Silnicki, Początki organizacji Kościoła w Polsce za Mieszka I i Bolesława Chrobrego, w: Początki Państwa polskiego. Księga Tysiąclecia, t. 1: Organizacja polityczna, red. K. Tymieniecki, współred. G. Labuda, H. Łowmiański, Poznań 1962

R. Stobiecki, Historycy polscy wobec wyzwań XX wieku, Poznań 2014

R. Stobiecki, Klio na wygnaniu. Z dziejów polskiej historiografii na uchodźstwie w Wielkiej Brytanii po 1945 r., Poznań 2005

E. i S. Tabaczyńscy, „Sacrum” czy „profanum”? Uwagi na marginesie pracy B. Noszczaka (2002) oraz recenzji A. Abramowicza (2005), „Archeologia Polski” 50, 2005, z. 1–2

J. Tazbir, Polska przedmurzem Europy, Warszawa 2004

J. Tazbir, Spór o syntezę tysiąclecia, „Nauka” 2, 2007, s. 29–44

J. Wyrozumski, Dzieje Polski piastowskiej (VIII wiek – 1370), Kraków 1999 (Wielka Historia Polski, 2)

W. Zaleski, Tysiąc lat naszej wspólnoty. Społeczne i gospodarcze dzieje narodu polskiego w zarysie, Londyn 1961


Refbacks

  • There are currently no refbacks.

Partnerzy platformy czasopism