Sejmiki poselskie 1766 roku

Rozalia Kosińska

DOI: http://dx.doi.org/10.12775/KH.2018.125.4.02

Abstrakt


Przedmiotem badań w niniejszym artykule są sejmiki 1766 r. Autor opisuje przygotowania do kampanii zarówno dworu, jak i opozycji, a następnie na podstawie instrukcji oraz korespondencji relacjonującej przebieg lokalnych zgromadzeń odpowiada na pytanie, czyim sukcesem się okazały sejmiki.

 

The article focuses on the sessions of dietines (sejmiki, assemblies of the local nobility) convened in 1766. The author presents the preparations for the campaign of both the court and the opposition, and then – on the basis of instructions and letters describing the course of local gatherings – answers the question of which side was victorious at the dietines.


Słowa kluczowe


sejmiki; 1766 r.; Stanisław August; Czartoryscy; dysydenci; dietines; 1766; King Stanisław August; the Czartoryskis; dissidents

Pełny tekst:

PDF

Bibliografia


Achremczyk Stanisław, Życie sejmikowe Prus Królewskich w latach 1647–1772, Ośrodek Badań Naukowych im. W. Kętrzyńskiego, Olsztyn 1999.

Bednaruk Waldemar, Sejmiki lubelskie w okresie stanisławowskim (1764–1794), Wydawnictwo KUL, Lublin 2011.

Borkowska-Bagieńska Ewa, „Zbiór praw sądowych” Andrzeja Zamoyskiego, UAM, Poznań 1986.

Chojecki Ryszard, Markowski Józef, PSB, t. 20, Warszawa 1975, s. 43–44.

Czeppe Maria, Kamaryla Pana z Dukli. Kształtowanie się obozu politycznego Jerzego Augusta Mniszcha, 1750–1763, Neriton, IH PAN, Warszawa 1998.

Deputaci Trybunału Głównego Wielkiego Księstwa Litewskiego (1697–1794). Spis, t. 2, red. Andrzej Rachuba, Przemysław P. Romaniuk, DiG, Warszawa 2004.

Dolinskas Vydas, Simonas Kosakovskis. Politinė ir karinė veikla Lietuvos Didžiojoje Kunigaikštystėje. 1763–1794, Vaga, Vilnius 2003.

Dolinskas Vydas, Szymon Kossakowski. Dzieje jednej kariery. Znane i nieznane fakty z biografii, „Krakowskie Pismo Kresowe” 3, 2011, s. 79–101.

Dukwicz Dorota, Sobolewski Stanisław z Piętek, PSB, t. 39, Kraków 1999–2000, s. 590– 591.

Dukwicz Dorota, Zwierzykowski Michał, Sułkowski August, PSB, t. 45, Warszawa 2007–2008, s. 542–553.

Dumanowski Jarosław, Sumiński Piotr, PSB, t. 45, Warszawa 2007–2008, s. 603–607.

Dygdała Jerzy, Przebendowski Ignacy Franciszek, PSB, t. 28, Kraków 1984–1985, s. 644–647.

Dygdała Jerzy, Przyłubski Wacław, PSB, t. 29, Warszawa 1986, s. 204.

Dygdała Jerzy, Raczyński Kazimierz, PSB, t. 29, Kraków 1986, s. 644–653.

Dygdała Jerzy, Życie polityczne Prus Królewskich u schyłku ich związku z Rzecząpospolitą w XVIII wieku. Tendencje unifikacyjne a partykularyzm, PWN, Warszawa 1984.

Dymnicka Hanna, Łętowski Stanisław h. Ogończyk (zm. 1776), PSB, t. 18, Kraków 1973, s. 365–367.

Dymnicka-Wołoszyńska Hanna, Ossoliński Aleksander, PSB, t. 24, Wrocław 1979, s. 388–390.

Głowacki Jerzy Józef, Gastronomia polityczna kuchmistrza litewskiego. Michał Wielhorski (ok. 1731–1814) – życie i myśl ustrojowa, DiG, Warszawa 2014.

Goliński Zbigniew, Krasicki Ignacy Błażej Franciszek, PSB, t. 15, Kraków 1970, s. 144–150.

Haratym Andrzej, Szadurski Jan, PSB, t. 46, Warszawa 2010, s. 390–392.

Haratym Andrzej, Szaniawski Adam, PSB, t. 46, Kraków 2010, s. 613–615.

Jurgaitis Robertas, „Vilniaus seimelio veikla 1717–1795 m.” (mps doktoratu).

Jurgaitis Robertas, Funkcjonowanie sejmiku wileńskiego w latach 1717–1795. Między szlacheckim parlamentaryzmem a samorządem, w: Praktyka życia publicznego w Rzeczypospolitej Obojga Narodów w XVI–XVIII wieku, red. Urszula Augustyniak, Andrzej B. Zakrzewski, IH PAN, Neriton, Warszawa 2010, s. 35–53.

Jusupović Monika, Prowincjonalna elita litewska w XVIII wieku. Działalność polityczna rodziny Zabiełłów w latach 1733–1795, PTH, IH PAN, Neriton, Warszawa 2014.

Kizwalter Tomasz, Ostrowski Tomasz Adam, PSB, t. 24, Wrocław 1979, s. 579–583.

Kobierecki Michał, Walewscy herbu kolumna w XVII–XVIII wieku. Genealogia, majętność, działalność polityczna, Ibidem, Łódź 2008.

Kociszewski Aleksander, Mikorski Józef Andrzej, PSB, t. 21, Warszawa 1976, s. 163–164.

Konopczyński Władysław, Chrapowicki Mikołaj Sabba, PSB, t. 3, Kraków 1937, s. 439–440.

Konopczyński Władysław, Dąmbski Jan Chrzciel z Lubrańca, PSB, t. 5, Kraków 1939–1946, s. 33.

Konopczyński Władysław, Gadomski Stanisław Kostka, PSB, t. 7, Kraków 1958, s. 200–202.

Konopczyński Władysław, Kossakowski Szymon Marcin, PSB, t. 14, Wrocław 1968–1969, s. 288–293.

Kosińska Rozalia, Wpływ opozycji na przebieg i wyniki sejmiku poselskiego w Proszowicach w 1766 roku, w: Zmierzch i świt. Stanisław August i Rzeczpospolita 1764–1795, red. Aleksandra Antoniewicz, Rozalia Kosińska, Piotr Skowroński, Neriton, Warszawa 2015, s. 65–82.

Kościałkowski Stanisław, Antoni Tyzenhauz. Podskarbi nadworny litewski, t. 1, Wydaw. Społeczności Akademickiej Uniwersytetu Stefana Batorego, Londyn 1970.

Kozyrski Robert, Duchowieństwo, kościoły i religia w dokumentach sejmików województwa ruskiego w epoce konfesjonalizacji Rzeczypospolitej Obojga Narodów 1648–1768, Towarzystwo Naukowe KUL, Lublin 2013.

Krakowski Bernard, Kossowski Antoni, PSB, t. 14, Wrocław 1968–1969, s. 309–311.

Krakowski Bernard, Kossowski Roch, h. Dołęga, PSB, t. 14, Wrocław 1968–1969, s. 317–319.

Krakowski Bernard, Kossowski Stanisław, PSB, t. 14, Wrocław 1968–1969, s. 320.

Kriegseisen Wojciech, Dysydenci i dyzunici w Rzeczypospolitej epoki stanisławowskiej, w: Stanisław August i jego Rzeczpospolita. Dramat państwa, odrodzenie narodu, t. 2, red. Angela Sołtys, Zofia Zielińska, Arx Regia. Ośrodek Wydawniczy Zamku Królewskiego, Warszawa 2013, s. 51–63.

Kriegseisen Wojciech, Sejmiki Rzeczypospolitej szlacheckiej w XVII i XVIII wieku, Wydawnictwo Sejmowe, Warszawa 1991.

Kuras Katarzyna, Współpracownicy i klienci Augusta A. Czartoryskiego w czasach saskich, Historia Iagellonica, Kraków 2010.

Kurdybacha Łukasz, Dzieje Kodeksu Andrzeja Zamoyskiego, Czytelnik, Kraków 1951.

Łubieńska Maria Cecylia, Sprawa dysydencka 1764–1766, Gebethner i Wolff, Warszawa 1911.

Łukowski Jerzy, The Papacy, Poland, Russia and religious reform 1764–8, „Journal of Ecclesiastical History” 39, 1988, s. 66–94.

Łukowski Jerzy, The szlachta and the Confederacy of Radom 1764–1767/1768. A Study of the Polish Nobility, Institutum Historicorum Polonicum Romae, Rzym 1977.

Maciejewska Wanda, Chreptowicz Jan Litawor, PSB, t. 3, Warszawa 1937, s. 440–441.

Michalski Jerzy, Jabłonowski Roch Michał, PSB, t. 10, Kraków 1962, s. 231–232.

Michalski Jerzy, Karczewski Józef, PSB, t. 12, Warszawa 1967, s. 32–33.

Michalski Jerzy, Problematyka aliansu polsko-rosyjskiego w: Jerzy Michalski, Studia historyczne z XVIII i XIX wieku, t. 1: Polityka i społeczeństwo, Stentor, Warszawa 2007, s. 335–362.

Michalski Jerzy, Propaganda konserwatywna w walce z reformą w początkach panowania Stanisława Augusta, PH 43, 1952, 3–4, s. 536–562.

Michalski Jerzy, Warszawa, czyli o antyspołecznych nastrojach w czasach Stanisława Augusta, w: Jerzy Michalski, Studia historyczne z XVIII i XIX wieku, t. 2: Ideologia, nauka, historiografia, Stentor, Warszawa 2007, s. 37–96.

Michalski Jerzy, Zagadnienie reformy sądownictwa i prawa sądowego w początkach panowania Stanisława Augusta, CPH 52, 2000, 1–2, s. 67–109.

Nieć Julian, Czetwertyński-Światopełk Aleksander, PSB, t. 4, Kraków 1938, s. 357–358.

Nycz Michał, Geneza reform skarbowych Sejmu Niemego. Studium z dziejów skarbowo-wojskowych z lat 1697–1717, PTPN, Poznań 1938.

Orman Elżbieta, Sanguszko Hieronim, PSB, t. 34, Kraków 1992–1993, s. 484–488.

Przyboś Kazimierz, Sejmik województwa krakowskiego w czasach saskich (1697–1763), Uniwersytet Jagielloński, Kraków 1981.

Rabowicz Edmund, Jeleński Gedeon, PSB, t. 11, Warszawa 1965, s. 140–141.

Rostworowski Emanuel, Hryniewicz Kajetan, PSB, t. 10, Warszawa 1964, s. 60–61.

Rostworowski Emanuel, Sprawa aukcji wojska na tle sytuacji politycznej przed sejmem czteroletnim, PWN, Warszawa 1957.

Rudnicki Kazimierz, Biskup Kajetan Sołtyk 1715–1788, Gebethner i Wolff, Warszawa 1906.

Serczyk Władysław A., Wereszycka Helena, Lubomirski Kasper, PSB, t. 18, Kraków 1973, s. 28–30.

Szczygielski Wacław, Kuczyński Leon Michał, PSB, t. 16, Warszawa 1971, s. 88–89.

Szczygielski Wacław, Lasocki Antoni, PSB, t. 16, Warszawa 1971, s. 537.

Szczygielski Wacław, Łoś Feliks, PSB, t. 18, Warszawa 1973, s. 429–431.

Szczygielski Wacław, Mączyński Jan Antoni, PSB, t. 20, Kraków 1975, s. 339–341.

Szczygielski Wacław, Mieczyński Władysław, PSB, t. 20, Warszawa 1975, s. 738–739.

Szczygielski Wacław, Morzkowski Antoni, PSB, t. 22, Warszawa 1977, s. 25–28.

Szczygielski Wacław, Nakwaski Cyprian, PSB, t. 22, Warszawa 1977, s. 478–479.

Szczygielski Wacław, Ostrowski Wojciech, PSB, t. 24, Wrocław 1979, s. 591–592.

Szczygielski Wacław, Podhorodeński Józef, PSB, t. 27, Kraków 1983, s. 98–99.

Szczygielski Wacław, Potocki Teodor, PSB, t. 28, Warszawa 1984, s. 213–216.

Szczygielski Wacław, Przyłuski Tadeusz, PSB, t. 29, Warszawa 1986, s. 212–214.

Szczygielski Wacław, Wojciechowski Bronisław, Przyjemski Ignacy, PSB, t. 29, Warszawa 1986, s. 175–178.

Szczygielski Wacław, Zielińska Zofia, Olędzki Stefan, PSB, t. 23, Warszawa 1978, s. 798–800.

Szwaciński Tomasz, Sejmiki poselskie przed konwokacją 1764 r., KH 113, 2006, 1, s. 19–56.

Urzędnicy

t. 1, z. 2 – Urzędnicy wielkopolscy XVI–XVIII wieku. Spisy, oprac. Adam Bieniaszewski, Ossolineum, Wrocław 1987.

t. 2, z. 2 – Urzędnicy województw łęczyckiego i sieradzkiego XVI–XVIII wieku. Spisy, oprac. Edward Opaliński, Hanka Żerek-Kleszcz, Biblioteka Kórnicka, Kórnik 1993.

t. 3, z. 1 – Urzędnicy województwa ruskiego XIV–XVIII wieku (ziemie halicka, lwowska, przemyska, sanocka). Spisy, oprac. Kazimierz Przyboś, Ossolineum, Wrocław 1987.

t. 3, z. 2 – Urzędnicy województwa bełskiego i ziemi chełmskiej XIV–XVIII wieku. Spisy, oprac. Henryk Gmiterek, Ryszard Szczygieł, Biblioteka Kórnicka, Kórnik 1992.

t. 3, z. 4 – Urzędnicy województw kijowskiego i czernihowskiego XV–XVIII wiek. Spisy, oprac. Eugeniusz Janas, Witold Kłaczewski, Biblioteka Kórnicka, Kórnik 2002.

t. 4, z. 2 – Urzędnicy województwa krakowskiego XVI–XVIII wieku. Spisy, oprac. Stanisław Cynarski, Alicja Falniowska-Gradowska, Biblioteka Kórnicka, Kórnik 1990.

t. 4, z. 3 – Urzędnicy województwa sandomierskiego XVI–XVIII wiek. Spisy, oprac. Krzysztof Chłapowski, Alicja Falniowska-Grabowska, Biblioteka Kórnicka, Kórnik 1993.

t. 4, z. 4 – Urzędnicy województwa lubelskiego XVI–XVIII wieku. Spisy, oprac. Witold Kłaczewski, Wacław Urban, Biblioteka Kórnicka, Kórnik 1991.

t. 6, z. 2 – Urzędnicy kujawscy i dobrzyńscy XVI–XVIII wieku. Spisy, oprac. Krzysztof Mikulski, Wojciech Stanek, Biblioteka Kórnicka, Kórnik 1990.

t. 8 – Urzędnicy podlascy XIV–XVIII wieku. Spisy, oprac. Ewa Dubas-Urwanowicz, Biblioteka Kórnicka, Kórnik 1994.

t. 10 – Urzędnicy centralni i nadworni Polski XIV–XVIII wieku. Spisy, oprac. Krzysztof Chłapowski, Stefan Ciara, Biblioteka Kórnicka, Kórnik 1992.

Urzędnicy, Litwa

t. 1 – Województwo wileńskie XIV–XVIII wiek, red. Andrzej Rachuba, oprac. Henryk Lulewicz, Andrzej Rachuba, Przemysław P. Romaniuk, współpraca Uładzimir Jemialianczuk, Andrej Macuk, DiG, Warszawa 2004.

t. 2 – Województwo trockie XIV–XVIII wiek, red. Andrzej Rachuba, oprac. Henryk Lulewicz, Andrzej Rachuba, Przemysław P. Romaniuk, Andrzej Haratym, współpraca Andrej Macuk, Jaugien Aniszczanko, DiG, Warszawa 2009.

t. 4 – Ziemia smoleńska i województwo smoleńskie XIV–XVIII wiek, red. Andrzej Rachuba, oprac. Henryk Lulewicz, Andrzej Rachuba, Przemysław P. Romaniuk, DiG, Warszawa 2003.

Waniczkówna Helena, Boreyko Pius Franciszek, PSB, t. 2, Kraków 1936, s. 325.

Waniczkówna Helena, Dziekoński Antoni, PSB, t. 6, Kraków 1948, s. 131–132.

Zahorski Andrzej, Małachowski Stanisław, PSB, t. 19, Kraków 1974, s. 415–420.

Zakrzewski Andrzej B., Sejmiki Wielkiego Księstwa Litewskiego XVI–XVIII w. – ustrój i funkcjonowanie. Sejmik trocki, Liber, Warszawa 2000.

Zielińska Zofia, Małachowski Adam, PSB, t. 19, Kraków 1974, s. 386–388.

Zielińska Zofia, Mogilnicki Józef Teodor, PSB, t. 21, Kraków 1976, s. 562–563.

Zielińska Zofia, Oskierka Gerwazy Ludwik, PSB, t. 24, Wrocław 1979, s. 358–360.

Zielińska Zofia, Ożarowski Piotr, PSB, t. 24, Wrocław 1979, s. 673–679.

Zielińska Zofia, Plater Kazimierz Konstanty, PSB, t. 26, Warszawa 1981, s. 665–672.

Zielińska Zofia, Pociej Leonard, PSB, t. 27, Warszawa 1983, s. 37–38.

Zielińska Zofia, Polska w okowach „systemu północnego” 1763–1766, Arcana, Kraków 2012.

Zielińska Zofia, Rzeczpospolita między Prusami a Rosją w świetle polsko-pruskiego sporu o cło generalne, KH 115, 2008, 2, s. 5–52.

Zielińska Zofia, Rzewuski Józef, PSB, t. 34, Warszawa 1993, s. 112–113.

Zielińska Zofia, Sapieha Aleksander, PSB, t. 34, Kraków 1992–1993, s. 565–569.

Zielińska Zofia, Szymanowski Michał, PSB, t. 50, Warszawa 2014, s. 98–99.

Złomska Małgorzata, Oskierka Antoni Joachim, PSB, t. 24, Wrocław 1979, s. 357–358.

Zwierzykowski Michał, Akta sejmikowe województw poznańskiego i kaliskiego. Lata 1733–1763, DiG, Warszawa 2015.

Zwierzykowski Michał, Komisja skarbowa poznańska. Z dziejów sejmikowej administracji i sądownictwa skarbowego w Wielkopolsce w XVII i XVIII wieku, Wydawnictwo Poznańskie, Poznań 2003.

Zwierzykowski Michał, Samorząd sejmikowy województw poznańskiego i kaliskiego w latach 1696–1732, Wydawnictwo Poznańskie, Poznań 2010.

Zwierzykowski Michał, Tacka Ewa, Miejsca obrad sejmików województwa Wielkopolski właściwej od XVI do XVIII wieku, „Res Historica” 42, 2006, s. 75–100.

Żytkowicz Leonid, Korsak Samuel, PSB, t. 14, Warszawa 1969, s. 115.

Носов Борис, Установление российского господства в Речи Посполитой. 1756–1768 гг., Индрик, Mocквa 2004.


Refbacks

  • There are currently no refbacks.

Partnerzy platformy czasopism