Polityka religijna Teodoryka Wielkiego w nowym ujęciu?

Jan Prostko-Prostyński

DOI: http://dx.doi.org/10.12775/KH.2018.125.1.06

Abstrakt


Artykuł podejmuje krytyczną dyskusję z hipotezami przedstawionymi w najnowszej książce poświęconej polityce religijnej Teodoryka Wielkiego, władcy Ostrogotów i Rzymian w Italii. Książka ta, pióra Moniki Ożóg, została opublikowana dwukrotnie: po raz pierwszy w wersji polskiej (2012) i po raz drugi w wersji angielskiej (2016).

 

The article enters into a critical discussion with the hypotheses put forward in the most recent book on the religious policy of Theodoric the Great, the ruler of the Ostrogoths and Romans in Italy. The book, by Monika Ożóg, was published twice: first in the Polish language (2012), and then in English (2016).


Słowa kluczowe


Teodoryk Wielki; polityka religijna; Liber pontificalis; Ostrogoci; Italia; Rzymianie; Theodoric the Great; religious policy; Liber Pontificalis; Ostrogoths; Italy; Romans

Pełny tekst:

PDF

Bibliografia


Ammiani Marcellini Rerum gestarum libri qui supersunt, wyd. Wolfgang Seyfarth, Stuttgardiae–Lipsiae 1999, Bibliotheca Scriptorum Graecorum et Romanorum Teubneriana.

Arianism. Roman Heresy and Barbarian Creed, red. Guido M. Berndt, Roland Steinacher, Ashgate, Farnham–Burlington 2014.

Arnold Jonathan J., Theoderic and the Western Roman Imperial Restoration, Cambridge University Press, Cambridge 2014.

Barnes Timothy David, The Consecration of Ulfila, „Journal of Theological Studies” 41, 1990, s. 541–546.

Bierbrauer Volker, Arianische Kirchen in Noricum mediterraneum und Raetia II?, „Bayerische Vorgeschichtsblätter” 63, 1998, s. 205–226.

Capizzi Carmelo, Sul fallimento di un negoziato di pace ecclesiastica fra il papa Ormisda e ľimperatore Anastasio I (515–517), „Critica storica” 17, 1980, s. 23–54.

Capo Lidia, Il Liber Pontificalis, i Longobardi e la nascita del dominio territoriale della Chiesa romana, Fondazione CISAM, Spoleto 2009.

Caravita Gregorio, Teodorico. I Goti a Ravenna V–VI secolo, Luisè Editore, Rimini 1993.

Cassiodori Senatoris Variae, rec. Theodorus Mommsen, Berolini 1894 (MGH, Auctores Antiquissimi, t. 12).

Cessi Roberto, Lo scisma laurenziano e le origini della dottrina politica della Chiesa di Roma, Roma 1919.

Classen Peter, Kaiserreskript und Königsurkunde. Diplomatische Studien zum Problem der Kontinuität zwischen Altertum un Mittelalter, Tessaloniki 1977 (Byzantine Texts and Studies, t. 15).

Cochlaeus Johannes, Vita Theodorici regis Ostrogothorum et Italiae. Cum additamentis et annotationibus [– –] opera Johannis Peringskiöld, Stockholmiae 1699.

Codex Theodosianus, wyd. Theodorus Mommsen, Berolini 1905.

Cohen Samuel, Religious Diversity, w: A Companion to Ostrogothic Italy, red. Jonathan J. Arnold, M. Shane Bjornlhie, Kristina Sessa, Brill, Leiden–Boston 2016, s. 503–532.

Contreni John, Two Descriptions of the Lost Laon Copy of the Collection of Saint Maur, „Bulletin of Medieval Canon Law” 10, 1980, s. 45–51.

Duchesne Louis, ĽÉglise au VIe siècle, E. de Boccard, Paris 1925.

Dumézil Bruno, Chrześcijańskie korzenie Europy. Konwersja i wolność w królestwach barbarzyńskich od V do VIII wieku, Wydawnictwo Marek Derewiecki, Kęty 2008.

Edictum Theodorici regis, wyd. Johannes Baviera, Josephus Furlani, Firenze 1968 (Fontes iuris Romani antejustiniani, 2).

Ennodii Panegirycus dictus Theodorici regis, Christian Rohr, Der Theoderich-Panegyricus des Ennodius, Hannover 1995 (MGH, Studien und Texte, 12).

Excerpta Valesiana, wyd. Jacques Moreau, Velizar Velkov, Lipsiae 1968.

Fredegarii Chronicarum libri IV, wyd. Bruno Krusch, Berolini 1888 (MGH Scriptores Rerum Merovingicarum, 2).

Geertman Herman, La genesi del Liber Pontificalis romano. Un prozesso di organizzazione della memoria, w: Liber, gesta, histoire. Écrire ľhistoire des évêques et des papes, de ľAntiquité au XXIe siècle, red. François Bougard, Michel Sot, Brepols, Turnhout 2009, s. 37–57.

S. Gelasii papae epistolae et decreta, w: Epistolae Romanorum pontificum genuinae et quae ad eos scriptae sunt a S. Hilaro usque ad Pelagium II, wyd. Andreas Thiel, t. 1, Brunsbergae 1868.

Gesta pontificum Romanorum, t. 1: Liber pontificalis pars prior, wyd. Theodor Mommsen, Berolini 1898.

Giesecke Heinz-Eberhard, Die Ostgermanen und der Arianismus, Leipzig 1939.

Goltz Andreas, Barbar-König-Tyrann. Das Bild Theoderichs des Großen in der Überlieferung des 5. bis 9. Jahrhunderts. Berlin 2008.

Goubert Pierre, Autour du voyage à Byzance du papae s. Jean Ier, „Orientalia Christiana Periodica” 24, 1956, s. 346–359.

Graĉanin Hrvoje, Škrgulja Jana, The Ostrogoths in Late Antique Southern Pannonia, „Acta Archaeologicaj Carpathica” 49, 2014, s. 165–205.

Iordanis, Getica, w: Iordanis Romana et Getica, rec. Theodorus Mommsen, Berlin 1882 — München 1982, s. 53–138 (MGH, Auctores Antiquissimi, 5,1).

Kokowski Andrzej, Goci. Od Skandzy do Campi Gothorum, Trio, Warszawa 2007.

Lacam Guy, La Fin de ľEmpire romain et la monnyage or en Italie de 455 à 493, t. 2, Luzern 1984.

Le Liber pontificalis. Texte, introduction et commentaire, wyd. Louis Duchesne, t. 1, Paris 1886/1955.

Levison Wilhelm, Handschriften des Museum Meermanno-Westreenianum im Haag, „Neues Archiv für ältere deutsche Geschichtskunde” 38, 1913, s. 503–524.

Malewska Hanna, Przemija postać świata, PAX, Warszawa 1972.

Mommsen Theodor, Ostgothische Studien, w: idem, Gesammelte Schriften, t. 6, Berlin 1910, s. 362–484.

Näf Beat, Fulgentius von Ruspe, Caesarius von Arles und die Versammlungen der römischen Senatoren, „Klio” 74, 1992, s. 431–446.

Ożóg Monika, Inter duas potestates. Polityka religijna Teodoryka Wielkiego, WAM, Kraków 2012.

Ożóg Monika, Inter duas potestates. The Religious Policy of Theoderic the Great, przeł. Marcin Fijak, Peter Lang Edition, Frankfurt am Main–Bern–Bruxelles–New York–Oxford–Warszawa–Wien 2016 (European Studies in Theology, Philosophy and History of Religions, red. Bartosz Adamczewski, vol. 11).

Parvis Sara, Was Ulfila Really a Homoian?, w: Arianism. Roman Heresy and Barbarian Creed, red. Guido M. Berndt, Roland Steinacher, Ashgate, Farnham–Burlington 2014, s. 49–65.

Paschale Campanum, w: Chronica minora, t. 1, wyd. Theodorus Mommsen, Berolini 1892, s. 305–334 (MGH, Auctores Antiquissimi, 9).

Pauli Historia Romana, wyd. Hans Droysen, Berolini 1878 (MGH, Auctores Antiquissimi, 2).

Pfeilschifter Georg, Der Ostgotenkönig Theoderich der Grosse und die Katholische Kirche, Münster 1896 (Kirchengeschichtliche Studien 3, 1–2).

Picotti Gian Battista, Osservazioni su alcuni punti della politica religiosa di Teodorico, w: I Goti in Occidente. Problemi, 29 marzo — 5 aprile 1955, t. 1, Spoleto 1956, s. 173–226 (Centro Italiano di Studi sull’alto Medioevo III).

Prosopography of the Later Roman Empire, wyd. John Robert Martindale, t. 2, Cambridge 1980.

Prostko-Prostyński Jan, Alimericus anticaesar (Teodoryk Wielki) w „Historii Kościoła” Pseudo-Zachariasza Retora, St. Źr. 34, 1993, s. 12–28.

Prostko-Prostyński Jan, Amicitiae populis per damna creverunt. Kasjodor, senat rzymski i niektóre aspekty instalacji barbarzyńców w Italii pod koniec V wieku, w: Cognitioni gestorum. Studia z dziejów średniowiecza dedykowane Profesorowi Jerzemu Strzelczykowi, red. Dariusz A. Sikorski, Andrzej M. Wyrwa, DiG, Poznań–Warszawa 2006, s. 29–40.

Prostko-Prostyński Jan, Chrześcijaństwo u Germanów na ziemiach Imperium Romanum, w: Chrystianizacja Europy. Kościół na przełomie I i II tysiąclecia, red. Józef Dobosz, Jerzy Strzelczyk, Wydawnictwo Naukowe UAM, Poznań 2014, s. 161–182.

Prostko-Prostyński Jan, Novae in the Times of Theodoric the Amal, w: A companion to the study of Novae. History of research, Novae in ancient sources, historical studies, geography, topography, and cartography, bibliography 1726–2008, red. Tomasz Derda, Piotr Dyczek, Jerzy Kolendo, Warsow 2008, s. 141–157 (Novae. Legionary Fortress and Late Antique Town, t. 1).

Prostko-Prostyński Jan, Rola senatu w polityce religijnej państwa późnorzymskiego, w: Bitwa przy Moście Mulwijskim. Konsekwencje, red. Zygmunt Kalinowski, Daniel Próchniak, Wydawnictwo PTPN, Poznań 2014, s. 63–70.

Prostko-Prostyński Jan, Iudicium quinquevirale. Sąd senatorski w Rzymie i Konstantynopolu od Gracjana do Justyniana, Wydawnictwo Reprint H. Kaczmarek, Poznań 2008.

Prostko-Prostyński Jan, Roma-solium imperii. Elekcja, koronacja i uznanie cesarza w Rzymie w IV–VIII wieku, Contact, Poznań 2014.

Prostko-Prostyński Jan, Utraeque res publicae. The Emperor Anastasius I’s Gothic Policy (491–518), wyd. 2, IH UAM, Poznań 1996.

Reichert Hermann, Lexikon der altgermanischen Namen, cz. 1: Text, Verlag der Österreichischen Akademie der Wissenschaften, Wien 1987.

Rouche Michel, Clovis. Suivi de vingt et un documents traduits et commentés, Fayard, [Paris] 1996

Schäfer Christoph, Der weströmische Senat als Träger antiker Kontinuität unter den Ostgotenkönigen (490–540 n. Chr.), Scripta Mercaturae Verlag, St. Katharinen 1991.

Schäferdiek Knut, Ulfila und der sogenannte gotische Arianismus, w: Arianism. Roman Heresy and Barbarian Creed, red. Guido M. Berndt, Roland Steinacher, Ashgate, Farnham–Burlington 2014, s. 21–43.

Schmidt Kurt Dietrich, Die Bekehrung der Ostgermanen zum Christentum (Der ostgermanische Arianismus), Göttingen 1939.

Selecta ad illustrationem Paschalis. VIII. De septuaginta Domini discipulis commentarius Dorothei episcopi Tyri, viri antiqui, et spiritualis, quique Martyrium passus est Licinii et Constantini imperatorum temporibus, w: Chronicon Paschale. Exemplar Vaticanum, rec. Ludovicus Dindorfius, t. 2, Bonnae 1832, s. 121–141.

Stein Ernst, Histoire du Bas-Empire, t. 2, Paris–Bruxelles–Amsterdam 1949.

The Chronicle of Pseudo-Zachariah Rhetor, wyd. Geofrey Greatrex, tłum. Robert Phenix, Cornelia B. Horn, współpr. Sebastian P. Brock, Witold Witakowski, Liverpool University Press, Liverpool 2011.

Traube Ludwig, Index rerum et verborum, w: Cassiodori Senatoris Variae, rec. Theodorus Mommsen (MGH, Auctores Antiquissimorum 12) Berolini 1894, s. 510–597.

Ullmann Walter, Gelasius (492–496), Stuttgart 1981 (Päpste und Papsttum 18).

Verardi Andrea A., La memoria legittimante. Il Liber Pontificalis e la Chiesa di Roma del secolo VI, Roma 2016 (Istituto Storico Italiano per il Medio Evo. Nuovi studi storici, 99).

Vitiello Massimiliano, „Cui Iustinus imperator venienti ita occurit ac si beato Petro”. Das Ritual beim ersten Papst-Kaiser-Treffen in Konstantinopel. Eine römische Auslegung?, „Byzantinische Zeitschrift” 98, 2005, s. 81–96.

Vitiello Massimiliano, Momenti di Roma ostrogota. Aduentus, feste, politica, Stuttgart 2005 (Historia: Einzelschriften 188).

Wilczyński Marek, rec.: Monika Ożóg, Inter duas potestates. Polityka religijna Teoderyka Wielkiego, Kraków 2012, „Historyka. Studia metodologiczne” 43, 2013, s. 171–175.

Wirbelauer Eckhard, Zwei Päpste in Rom. Der Konflikt zwischen Laurentius und Symmachus (498–514). Studien und Texte, Tuduv, München 1993.

Wrede Ferdinand, Über die Sprache der Ostgoten in Italien, Strassburg 1891 (Quellen und Forschungen zur Sprachund Culturgeschichte der germanischen Völker, 68).

Ziółkowski Adam, Polityka religijna cesarstwa — „wynalazek” przełomu konstantyńskiego w: Bitwa przy Moście Mulwijskim. Konsekwencje, red. Zygmunt Kalinowski, Daniel Próchniak, Wydawnictwo PTPN, Poznań 2014, s. 43–62.


Refbacks

  • There are currently no refbacks.

Partnerzy platformy czasopism