Bizancjum w renesansowej Italii zapamiętane. Cesarz Jan VIII Paleolog na soborze florenckim (1438–1439)

Małgorzata Dąbrowska

DOI: http://dx.doi.org/10.12775/KH.2017.124.4.06

Abstrakt


Sobór florencki w 1439 r., zakończony unią kościelną między Rzymem a Konstantynopolem, dawał nadzieje Bizancjum na ogłoszenie przez papiestwo krucjaty przeciw Turkom osmańskim i uchronienie cesarstwa przed zagładą. Badacze zajmujący się tą problematyką skupiali się głównie na dyskusjach dotyczących różnic dogmatycznych dzielących oba Kościoły. Inną perspektywę przyjął Sebastian Kolditz, który w recenzowanej pracy udowodnił niekwestionowany autorytet cesarza Jana VIII Paleologa, mającego decydujący wpływ na obrady soborowe i ich rezultat.

 

The Church Union between Rome and Constantinople signed during the Council of Florence in 1439 made it possible for Byzantium to hope that the papacy would launch a crusade against the Ottoman Turks and save the Empire from disaster. Scholars dealing with this subject concentrated mostly on discussions concerning the differences in dogmas dividing the two Churches. Sebastian Kolditz adopted a unique perspective and provided evidence of the unquestionable authority of John VIII Palaiologos, whose opinions during the council proceedings were decisive for the final conclusion.


Słowa kluczowe


sobór we Florencji; Jan VIII Paleolog; Bizancjum; papiestwo; Council of Florence; John VIII Palaiologos; Byzantium; papacy

Pełny tekst:

PDF

Bibliografia


Acta camerae apostolicae et civitatum Venetiarum, Ferrariae, Florentiae, Ianuae de Concilio Florentino, wyd. Georgius Hofmann, Pontificium Institutum Orientalium Studiorum, Roma 1950.

Andreas de Santacroce advocatus consistorialis. Acta latina Concilii Florentini, wyd. Georgius Hofmann, Pontificium Institutum Orientalium Studiorum, Roma 1955.

Annales Georgii Phrantzae protovestiarii, wyd. Immanuel Bekker, Weber, Bonn 1838. Bisticci Vespasiano da, Le Vite, wyd. Aulo Greco, t. 1, Sansoni, Firenze 1970.

Chronique du religieux de Saint-Denis contenant le règne de Charles VI de 1380 à 1422, wyd. Louis-François Bellaguet, t. 2, Crapelet, Paris 1839 (Collections des documents inédits sur l’histoire de la France).

Corazza Bartolomeo, Diario Fiorentino, wyd. Giuseppe Odoardo Corazzini, „Archivio storico italiano” seria 5, t. 14, 1894, s. 233–298.

Dąbrowska Małgorzata, Drugie oko Europy. Bizancjum w średniowieczu, Chronicon, Wrocław 2015.

Dąbrowska Małgorzata, Fałszywy patriarcha Konstantynopola i prawdziwy cesarz Bizancjum w Paryżu u schyłku XIV w., „Acta Universitatis Lodziensis. Folia Historica” 44, 1992, s. 75–90.

Dokumenty soborów powszechnych. Tekst łaciński, grecki, arabski, ormiański, polski, t. 3: 1414–1445. Konstancja, Bazylea–Ferrara–Florencja–Rzym, układ i oprac. Arkadiusz Baron, Henryk Pietras, Wydawnictwo WAM, Księża Jezuici, Kraków 2004.

Ducas, Istoria Turco-Bizantină (1341–1462), wyd. Vasile Grecu, Editura Academiei Republicii Populare Romine, [București] 1958.

Durić Ivan, Sumrak Vizantije. Vreme Jovana VIII Paleologa (1392–1448), Prosveta, Beograd 1984 (Le crépuscule de Byzance, Maisonneuve et Larose, Paris 1996).

Fragmenta protocoli, diaria privata, sermones, wyd. Georgius Hofmann, Pontificium Institutum Orientalium Studiorum, Roma 1951.

Ganchou Thierry, Le mésazon Démétrius Paléologue Cantacuzène a-t-il figuré parmi les défenseurs du siège de Constantinople (29 mai 1453)?, „Revue des Etudes Byzantines” 52, 1994, s. 245–272.

Gill Joseph, Personalities of the Council of Florence and Other Essays, Basil Blackwell, Oxford 1964.

Gill Joseph, The Council of Florence, Cambridge University Press, Cambridge 1959.

Laonici Chalcocondylae Atheniensis Historiarum libri decem, wyd. Immanuel Bekker, Weber, Bonn 1843 ( Laonici Chalcocandylae Historiarum demonstrationes, red. Eugenius Darkó, t. 1–2, Budapestini 1922–1927).

Les „Memoires” du Grande Ecclesiarque de l’Eglise de Constantinople, Sylvestre Syropoulos sur le concile de Florence (1438–1439), wyd. Vitalien Laurent, Centre national de la recherche scientifique, Paris 1971.

Matschke Klaus-Peter, Die spätbyzantinische Öffentlichkeit, w: Mentalität und Gesellschaft im Mittelalter. Gedenkschrift für Ernst Werner, red. Sabine Tanz, Peter Lang, Frankfurt am Main 1993, s. 155–223.

Michaelis Ducae nepotis historia byzantina, wyd. Immanuel Bekker, Weber, Bonn 1834.

Pawlak Michał, „Choroba w majestacie władzy. Stan zdrowia władców bizantyńskich z dynastii Paleologów w pierwszej połowie XV w.”, Uniwersytet Łódzki, Łódź 2015 (praca doktorska).

Que supersunt actorum graecorum Concilii Florentini, nec non descriptioniiis cuiusdam eiusdem, wyd. Joseph Gill, Pontificium Institutum Orientalium Studiorum, Roma 1953.

Sfranze Giorgio, Cronaca, wyd. Riccardo Maisano, Academia Natinale dei Lincei, Roma 1990.

Zachariadou Elizabeth, The Ottomans, the Greek Orthodox and the Perils of the Papacy, w: Sylvester Syropoulos on Politics and Culture in the Fifteenth-Century Mediterranean. Themes and Problems in the „Memoirs”, Section IV, wyd. Fotini Kondyli, Vera Adriopoulou, Eirini Panou, Mary B. Cunningham, Surrey, Farnham 2014, s. 23–32 (Birmingham Byzantine and Ottoman Studies, t. 16).


Refbacks

  • There are currently no refbacks.

Partnerzy platformy czasopism