Kto postrzygł Siemowita? Słowiańscy dioskurowie w micie dynastycznym Piastów

Karol Modzelewski

DOI: http://dx.doi.org/10.12775/KH.2017.124.4.01

Abstrakt


Na porównawczym tle średniowiecznych mitów początku rozmaitych ludów średniowiecznej Europy autor przeprowadza analizę mitu dynastycznego Piastów. Analiza ta prowadzi do wniosku, że dwaj tajemniczy przybysze, którzy w chacie Piasta dokonali cudownego rozmnożenia piwa i wieprzowiny, a następnie postrzygli syna Piasta, nadali mu imię Siemowit (pan rodu) i przez ten obrzęd usynowili pierwszego władcę Polan oraz całą piastowską dynastię – byli słowiańską odmianą dioskurycznych boskich bliźniąt.

 

Against a comparative background of medieval myths of the origins of peoples in medieval Europe, the author performs an analysis of the dynastic myth of the Piasts. The analysis leads him to the conclusion that two mysterious strangers who in Piast’s hut performed a miraculous multiplication of beer and pork, and then a ritual cutting of hair of Piast’s son whom they named Siemowit (meaning the ruler or master of the family) and through this ceremony took him as their own son thus establishing a special link between themselves and the whole Piasts’ dynasty – were a Slavonic version of the divine twin brothers, the Dioscuri.


Słowa kluczowe


mit dynastyczny Piastów; religia pogańska; Słowianie; słowiańscy dioskurowie; Aświnowie; transfer kulturowy; dynastic myth of the Piasts; pagan religion; Slavs; Slavonic Dioscuri; Ashvins; transfer of culture

Pełny tekst:

PDF

Bibliografia


Anonim tzw. Gall. Kronika polska, tłum. i wyd. Roman Grodecki, Marian Plezia, Ossolineum, Wrocław 1975, Biblioteka Narodowa seria 1.

Ammiani Marcellini Rerum gestarum libri qui supersunt, wyd. Wolfgang Seyfarth, Teubner, Leipzig 1978, Bibliotheca Scriptorum Graecorum et Romanorum Teubneriana.

Beda der Ehrwürdige Kirchengeschichte des englischen Volkes, tłum. i wyd. Günter Spitzbart, Wissenschaftliche Buchgesellschaft, Darmstadt 1982.

Banaszkiewicz Jacek, Podanie o Piaście i Popielu. Studium porównawcze nad wczesnośredniowiecznymi tradycjami dynastycznymi, PWN, Warszawa 1986.

Bracciotti Annalisa, Origo gentis Langobardorum. Introduzione, testo critico, commento, Herder, Roma 1998, Biblioteca di cultura romanobarbarica, t. 2.

Dumézil Georges, Bogowie Germanów. Szkice o kształtowaniu się religii skandynawskiej, Oficyna Naukowa, Warszawa 2006.

Galli Anonymi Cronicae et gesta ducum sive principum Polonorum, wyd. Kazimierz Maleczyński, MPH sn., t. 2, Cracoviae 1952.

Gasparri Stefano, La cultura tradizionale dei Longobardi. Struttura tribale e resistenze pagane, Fondazione CISAM, Spoleto 1983.

Gasparri Stefano, La memoria storica dei Longobardi, w: Le leggi dei Logobardi. Storia, memoria e diritto di un popolo germanico, red. Claudio Azzarra, Stefano Gasparri, Viella, Roma 2005, s. XVII–XL, Altomedioevo, t. 4.

Gieysztor Aleksander, Mitologia Słowian, wstęp Karol Modzelewski, Wydawnictwo Uniwersytetu Warszawskiego, Warszawa 2006.

Kronika Mierzwy, wyd. August Bielowski, MPH t. 2, Lwów 1872.

Kronika Thietmara, tłum. i wyd. Marian Z. Jedlicki, Instytut Zachodni, Poznań 1953, Biblioteka Tekstów Historycznych, t. 3.

Malicki Kacper, „Chrzest Rugii 1168 r. Model chrystianizacji”, Warszawa 2000 (wydruk, archiwum Instytutu Historycznego Uniwersytetu Warszawskiego).

Michałowski Roman, Restauratio Poloniae w ideologii dynastycznej Galla Anonima, PH 76, 1985, 3, s. 457–480.

Modzelewski Karol, Barbarzyńska Europa, Iskry, Warszawa 2004.

O’Brien Steven, Dioscuric Elements in Celtic and Germanic Mythology, „The Journal of Indo-European Studies” 1982, 10, s. 117–136.

Paolo Diacono, Storia dei Longobardi, wyd. Lidia Capo, Mondadori, Milano 1992, Scrittori greci e latini.

P. Cornelius Tacitus, Germania, wyd. Jerzy Kolendo, tłum. Tomasz Płuciennik, Wydawnictwo Naukowe Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza, Poznań 2008, Fontes Historiae Antiquae, z. 10.

Saxonis Gesta Danorum, wyd. Jørgen Olrik, Hans Ræder, Levin & Munkesgaard, Hauniae 1931.


Refbacks

  • There are currently no refbacks.

Partnerzy platformy czasopism