Archiwum rodziny Szwojnickich z Borkłojnia

Andrzej Mycio

DOI: http://dx.doi.org/10.12775/FT.2017.003

Abstrakt


W 2004 r. do Biblioteki Uniwersyteckiej w Toruniu wpłynął niewielki zbiór materiałów archiwalnych zawierający archiwum prywatne rodziny Szwojnickich, do II wojny światowej posiadającej majątek Borkłojnie, leżący na Litwie Kowieńskiej. Zgromadzone przez kolejnych przedstawicieli rodu Szwojnickich materiały, które przetrwały do dziś, pozwalają w najważniejszych zarysach nakreślić dzieje tej rodziny. Szwojniccy byli rodziną urzędni- ków ziemskich. W XIX stuleciu ich majątek Borkłojnie był miejscem wsparcia, schronienia i zaopatrzenia dla oddziałów polskich podczas powstania styczniowego. W 1897 r. zarząd majątku przejął Zygmunt Szwojnicki, który gospodarował nim aż do zakończenia II wojny światowej. W okresie międzywojennym aktywnie działał on na polu zachowania tożsamości narodowej przez Polaków mieszkających w Republice Litewskiej. W 1946 r. wraz z innymi Polakami został przesiedlony w granice państwa polskiego. Całe archiwum rodziny Szwojnickich przechowywane w Bibliotece Uniwersyteckiej w Toruniu to jeden z mniejszych zespołów archiwalnych znajdujący się w zbiorach. Liczy w sumie 12 jednostek inwenta- rzowych. Najstarszy dokument zachowany w opisywanym zespole pochodzi z 1531 r., najmłodszy z 1946 r., zachowane więc archiwalia powstawały na przestrzeni z górą 400 lat. Dokumentują one dzieje rodziny Szwojnickich i ich majątku ziemskiego Borkłojnie. Zespół dokumentów tworzących archiwum rodziny Szwojnickich jest typowym przykładem akt rodowych średnio zamożnej szlachty polskiej. Szlachty zamieszkującej ziemie Litwy właściwej. Zachowały się w nim przede wszystkim dokumenty świadczące o prawach rodziny do szlacheckiego tytułu oraz majątku ziemskiego. Poza tym: akta metrykalne, testamenty, dokumenty finansowe, a także materiały biograficzne dotyczące ostatniego posesora dóbr Borkłojnie Zygmunta Szwojnickiego.

Słowa kluczowe


Szwojniccy; archiwa rodowe; Biblioteka Uniwersytecka w Toruniu

Pełny tekst:

PDF

Bibliografia


Archiwum rodziny Szwojnickich z Borkłojnia, sygn. Rps 3533–3541, Dok. 208–210. Biblioteka Uniwersytecka w Toruniu, Polska.

Dunin-Borkowski, Jerzy S. 1997. Spis nazwisk szlachty polskiej. Warszawa: Jasieńczyk.

Księga akcesyjna Sekcji Rękopisów Biblioteki Uniwersyteckiej w Toruniu, bez sygn., przechowywana w pracowni Sekcji Rękopisów Biblioteki Uniwersyteckiej w Toruniu. Biblioteka Uniwersytecka w Toruniu, Polska.

Laucevičiusm, Edmundas. 1967. Popierius Lietuvoje XV–XVIII a. Vilnius: „Mintis”.

Maksymowicz, Edyta. 2010. „Odszedł śp. Ryszard Mackiewicz, kustosz spraw polskich na Litwie”. Wilnoteka. Polski portal na Litwie, Sierpień 9. http://www.wilnoteka.lt/pl/artykul/odszedl-sp-ryszard-mackiewicz-kustosz-spraw-polskich-nalitwie.

Meszyńska Paulina. 2013. „Szwojniccy herbu Leliwa i ich archiwa”. Mps pracy licencjackiej, Archiwum Uniwersytetu Mikołaja Kopernika w Toruniu, Polska.

Rachuba, Andrzej, red. 2004. Deputaci Trybunału Głównego Wielkiego Księstwa Litewskiego (1697–1794). Spis. Warszawa: Wydawnictwo DiG.

Rachuba, Andrzej, red. 2009. Urzędnicy Wielkiego Księstwa Litewskiego. Spisy. t. 2, Województwo trockie. XIV–XVIII wiek. Warszawa: DiG.

Roman, Wanda Krystyna. 2001. Konspiracja polska na Litwie i Wileńszczyźnie, wrzesień 1939 – czerwiec 1941. Lista aresztowanych. Toruń: Wydaw. Adam Marszałek.

Roman, Wanda Krystyna. 2004. W obozach i w konspiracji. Działalność niepodległościowa żołnierzy polskich na Litwie i Wileńszczyźnie, wrzesień 1939 –czerwiec 1941. Toruń: Wydaw. Adam Marszałek.

Starykoń-Kasprzycki, Stefan Janusz. red. 1994. Polska Encyklopedia Szlachecka. t. 12. Warszawa: Oficyna Wydawnicza „Jasieńczyk”.

Stupnicki, Hipolit. 1998. Herbarz Polski i imionospis zasłużonych w Polsce ludzi wszystkich stanów i czasów. Ułożony porządkiem alfabetycznym na podstawie herbarza Niesieckiego i manuskryptów. t. 3. Wrocław: A. P. H. U. „Oksza”.

Sulimierski, Filip, Bronisław Chlebowski i Władysław Walewski. 1880. Słownik geograficzny Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich. t. 1. Warszawa: nakł. Filipa Sulimierskiego i Władysława Walewskiego.

Sulimierski, Filip, Bronisław Chlebowski i Władysław Walewski. 1892. Słownik geograficzny Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich, t. 12. Warszawa: nakł. Filipa Sulimierskiego i Władysława Walewskiego.

Żenkiewicz, Jerzy. 2001. Litwa na przestrzeni wieków i jej powiązania z Polską. Toruń: Wydaw. Uniwersytetu Mikołaja Kopernika.

Żenkiewicz, Jerzy. 2001. Ziemiaństwo polskie w Republice Litewskiej w okresie międzywojennym. Toruń: Jerzy Żenkiewicz.


Refbacks

  • There are currently no refbacks.
 |  Dodaj komentarz:

Partnerzy platformy czasopism