River valleys as ecological corridors – structure, function and importance in the conservation of natural resources

Jarosław Tomasz Czochański, Paweł Wiśniewski

DOI: http://dx.doi.org/10.12775/EQ.2018.006

Abstract


The paper presents the concept of an ecological corridor system developed for spatial planning based on the case of the Pomerania Province. More attention was paid to the corridors along watercourses and river valleys. The study included e.g. spatial relationships between the proposed network of regional eco-corridors and the national network as well as areas of protected nature areas, including Natura 2000 sites. The main threats to the valley corridors in the area were identified. Depending on the level of impact and the geographical range, three different land corridors were distinguished: supraregional, regional and subregional. Due to the landscape and nature diversity, spatial distribution of physico-geographical units, terrain and river valleys, almost all communes and districts of the Pomerania Province have appropriate conditions to perform the functions of ecological corridors of various ranks. In some communes, they account for more than 50% of the total area and 28% of the province’s area, and a significant part of them are valley ecosystems. The aim of the paper is to document the role of river valleys in shaping the conditions of spatial connectivity of ecosystems and to indicate their significance for spatial planning processes.

Keywords


river valley; ecological corridor; spatial planning; Pomerania Province

Full Text:

PDF

References


Andrejczuk W., 2007, Krajobrazy dolin rzecznych [Landscapes of river valleys]. Prace Komisji Krajobrazu Kulturowego PTG 7: 9-27.

Beier P. & Noss R.F., 1998, Do Habitat Corridors Provide Connectivity? Conservation Biology 12(6): 1241-152.

Bezubik K., Czochański J.T., Golędzinowska A., Hałuzo M., Kubicz G., Łoziak A., Mazur A., Mazurkiewicz B., Obracht-Prondzyńska H., Olech J., Pępek B., Pomierski E., Radziszewska G., Rekowska J., Radzikowski M., Richert M., Rudzińska A., Siłkowska I. & Żebiałowicz-Łach A., 2016, Plan zagospodarowania przestrzennego województwa pomorskiego 2030 [Spatial development plan of the Pomerania Province 2030]. Pomorskie Biuro Planowania Regionalnego, Gdańsk.

Bezubik K., Czochański J.T., Hałuzo M., Mazurkiewicz B., Pietruszewski J., Pomierski E., Radziszewska G., Rekowska J., Rudzińska A., Siłkowska I. & Wojcieszyk K., 2014, Koncepcja sieci ekologicznej województwa pomorskiego dla potrzeb planowania przestrzennego [The concept of ecological network in the Pomerania Province for the needs of spatial planning]. Pomorskie Biuro Planowania Regionalnego, Gdańsk.

Brandt J., 1995, Ecological networks in Danish planning. Landschap 12: 63-76.

Chmielewski T.J., 1988, O strefowo-pasmowo-węzłowej strukturze układów ponadekosystemowych [The zoneband-node structure of systems over ecosystems]. Wiadomości Ekologiczne 34(2): 165-185.

Chmielewski T.J., 2004, Doliny rzeczne jako strefy akumulacji skażeń i korytarze przemieszczania się zanieczyszczeń w krajobrazie [River Valleys as a zones of acumulation of environmental contamination and the corridors of pollutant movement in landscape], [in:] A. Cieszewska (ed.), Płaty i korytarze jako elementy struktury krajobrazu - możliwości i ograniczenia koncepcji [Patches and corridors as a landscape elements - adventages and limitations of the concept]. Problemy Ekologii Krajobrazu, SGGW, Warszawa: 176-177.

Christie M.R. & Knowles L.L., 2015, Habitat corridors facilitate genetic resilience irrespective of species dispersal abilities or population sizes. Evolutionary Applications 8(5): 454-463.

Czochański J.T., 2002, Ekologiczne podstawy rozwoju i bezpieczeństwa na obszarze woj. pomorskiego [Ecological basis for development and security in the Pomerania Province], mscr.

Czochański J.T., 2004, Koncepcja zachowania sieci ekologicznej w województwie pomorskim jako podstawy rozwoju przestrzennego regionu [The concept on preservation of the ecological network in the Pomeranian Region as a fundament for regional spatial development], [in:] A. Cieszewska (ed.), Płaty i korytarze jako elementy struktury krajobrazu - możliwości i ograniczenia koncepcji [Patches and corridors as a landscape elements - adventages and limitations of the concept]. Problemy Ekologii Krajobrazu, SGGW, Warszawa: 84-92.

Dombrowski A., Głowacki Z., Kovalchuk I., Nikiforov M., Michalczyk Z., Szwajgier W. & Wojciechowski K.H., (eds), 2002, Bug river valley as the ecological corridor: state – threats – protection. Foundation IUCN Poland, Warsaw.

Forman R.T.T. & Godron M., 1981, Patches and Structural Components for A Landscape Ecology. BioScience 31(10): 733-740.

Galle L., Margóczi K., Kovacs E., Gyorffy Gy., Kormoczi L. & Nemeth L., 1995, River valleys: Are they ecological corridors? Tiscia 29, 53-58.

Jędrzejewski W., Nowak S., Stachura K., Skierczyński M., Mysłajek R.W., Niedziałkowski K., Jędrzejewska B., Wójcik J.M., Zalewska H. & Pilot M., 2005, Projekt korytarzy ekologicznych łączących Europejską Sieć Natura 2000 w Polsce [Project of ecological corridors connecting the European network Natura 2000 in Poland]. Zakład Badania Ssaków PAN, Białowieża.

Jongman R. & Kamphorst D., 2002, Ecological corridors in land use planning and development policies. Council of Europe Publishing, Strasbourg.

Kałamucka W., 2007, Ochrona dolin rzecznych w systemie obszarów chronionych na przykładzie województwa lubelskiego [Protection of river valleys in the protected areas system on the example of Lubelskie region]. Czasopismo Techniczne 7: 239-245.

Koncepcja Przestrzennego Zagospodarowania Kraju 2030 [National Spatial Development Concept 2030], dokument przyjęty przez Radę Ministrów 13 grudnia 2011 r., Warszawa.

Liro A. (ed.), 1995, Koncepcja krajowej sieci ekologicznej ECONET - Polska [National Ecological Network ECONET - Poland]. Fundacja IUCN Poland, Warszawa.

Pchałek M., Kupczyk P., Matyjasiak P. & Juchnik A., 2011, Efektywność ochrony korytarzy ekologicznych. Koncepcja zmian legislacyjnych [The effectiveness of the protection of ecological corridors. The concept of legislative changes]. WWF Polska, Agencja Wydawnicza EkoPress, Warszawa.

Pietrzak M., 2010, Podstawy i zastosowania ekologii krajobrazu. Teoria i metodologia [Fundamentals and applications of landscape ecology. Theory and methodology]. Wydawnictwo Uczelniane Państwowej Wyższej Szkoły Zawodowej im. J.A. Komeńskiego w Lesznie, Leszno.

Plit J., 2007, Ewolucja krajobrazów kulturowych dolin rzecznych na ziemiach polskich [Evolution of cultural landscapes of river valleys on Polish territory]. Prace Komisji Krajobrazu Kulturowego 7: 28-40.

Plit J., 2008, Zarządzanie krajobrazem dolin rzecznych [Managing the river valley landscape]. Prace Komisji Krajobrazu Kulturowego 10: 230-240.

Przewoźniak M., 2001, Strukturalizacja przyrodnicza obszaru woj. pomorskiego oraz opis i waloryzacja jednostek strukturalno-funkcjonalnych [Natural ecological structure of the Pomerania Province and the description and valorisation of the structural and functional units], mscr.

Romanowski J., 2007, Vistula River Valley as the ecological corridor for mammals. Polish Journal of Ecology 55(4): 805-819.

Rozenau-Rybowicz A. & Baranowska-Janota M., 2007, Korytarze ekologiczne w planowaniu przestrzennym [Ecological corridors in spatial planning]. Problemy Rozwoju Miast 4(1-2): 132-142.

Ustawa z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody [Dz. U. 2016 poz. 2134 ze zm., Kancelaria Rady Ministrów] [The Act of 16 April 2004 on the Nature Conservation (Journal of Laws of 2016, item 2134, as amended) Chancellery of the Prime Minister, Warszawa].

Walker R. & Craighead L., 1997, Analyzing wildlife movement corridors in Montana using GIS. Proceedings International ESRI Users Conference, Redlands, California: 8-11.

Wojciechowski K., 2004, Wdrażanie idei korytarzy ekologicznych [Implementation of ecological corridors concept], [in:] A. Cieszewska (ed.), Płaty i korytarze jako elementy struktury krajobrazu - możliwości i ograniczenia koncepcji [Patches and corridors as a landscape elements - adventages and limitations of the concept]. Problemy Ekologii Krajobrazu, SGGW, Warszawa: 221-228.




Partnerzy platformy czasopism