Czy należy sakralizować liberalny konsens w centrum? Rozważania na temat radykalnej demokracji, liberalizmu, zasadności rewolucji i koncepcji demokracji agonistycznej…

Dariusz Krajewski

DOI: http://dx.doi.org/10.12775/DP.2010.011

Abstrakt


We live in a world ruled by liberal democracy. Moreover, it is becoming commonly launched that we have reached the end of politics, as we know it, and are experiencing the beginning of postpolitics. Political life is becoming deprived of its constituents in the name of the technical approach to political processes (postpolitical). Conflict as an immanent part of politics is also becoming a thing of the past, substituted with a win-win type of politics. In our postideological and postpolitical era everyone seems to accept this central consensus. Developing this thesis, the author deliberates on the resilience of a system based on an erroneous, in his opinion, presumption – the presumption of the end of politics and the beginning of the postpolitics, of which the project of deliberative democracy is a striking example. Relating to Mouffe, the author attempts to leverage the corner stone of deliberative democracy – faith in the possibility of disqualifying the essential correlate of democracy, which is inequality, or as Mouffe describes it herself “the element of indetermination”. Following the theories of Mouffe, Laclau, Chomsky, or Wallerstein, the author claims that what we really need is a contestation of the status quo, which instead of a radical change of the political system or creating a new system from scratch would consist in creating a deft sewerage system of social frustrations and the ability to manage conflicts. That is exactly what the project of agonistic democracy should serve, in which a Schmittonian oposition of friend/enemy is replaced with an opposition of friend/opponent. The inability to treat political opponents as adversaries, as I substantiate with the example of the military, following Bacevich’s terminology, foreign policy of the United States, leads on to the transformation of the language of politics into a language of morality and ethics. And from this point it is not far to the Manichaean visions and managing not politics but a crusade against the evil. The essay does not provide easy answers and the author is far from moralizing. His real aim is to provoke a discussion, an encouragement of critical thinking and search for truth, the truth – as Pinter put it – hidden somewhere in our life. According to the author it is critical, if democracy is to function.

Pełny tekst:

PDF

Bibliografia


D. de Rougemont, List otwarty do Europejczyków, Warszawa 2005.

J. Ortega y Gasset, Bunt mas, Warszawa 2006.

S. Žižek, Rewolucja u bram. Pisma wybrane z roku 1917. W. I. Lenin. Wybrał, wprowadzeniem oraz posłowiem opatrzył Slavoj Żiżek, Kraków 2006.

S. Marcos, Piaskowy zegar Zapatystów, wywiad Gabriela Garcii Marqueza i Roberto Pombo, „Krytyka Polityczna” 2005, nr 7/8, s. 55.

I. Wallerstein, Nowe bunty przeciw systemowi, „Krytyka Polityczna” 2005, nr 7/8, s. 80–87.

I. Wallerstein, Koniec świata jaki znamy, Warszawa 2004.

D. Ost, Emocje ruchów społecznych i władzy, „Krytyka Polityczna” 2007, nr 11/12, s. 164–174.

V. Rudan, Czyja jest Europa?, „Krytyka Polityczna” 2005, nr 7/8, s. 244–247.

Ch. Mouffe, Paradoks demokracji, Wrocław 2005.

Ch. Mouffe, Polityka i polityczność, „Krytyka Polityczna” 2007, nr 11/12, s. 153.

Ch. Mouffe, Aktualne wyzwania dla wizji postpolitycznej, „Krytyka Polityczna” 2007, nr 11/12.

M. Hardt, Bandung dzisiaj?, „Krytyka Polityczna” 2005, nr 7/8, s. 102.

M. Hardt, Mniej globalizacji więcej demokracji, wywiad Jarosława Makowskiego, „Krytyka Polityczna” 2005, nr 7/8, s. 106.

E. Laclau, Ch. Mouffe, Hegemonia a strategia socjalistyczna, „Krytyka Polityczna” 2007, nr 11/12.

E. Laclau, Ch. Mouffe, Ludzie potrzebują alternatywy, wywiad Macieja Gduli, Juliana Kutyły i Adama Ostrowskiego, „Krytyka Polityczna” 2005, nr 7/8, s. 129.

A. Gramsci, Nowoczesny książę, „Krytyka Polityczna” 2007, nr 11/12, s. 191.

N. Chomsky, Polityka. Anarchizm. Lingwistyka, Poznań 2007.

G. Garcia Marquez, Sto lat samotności, Warszawa 2004.

N. Klein, Odzyskiwanie tego, co wspólne, „Krytyka Polityczna” 2005, nr 7/8.

M. Bakunin, cyt. za: N. Chomsky, Polityka. Anarchizm. Lingwistyka, s. 131.

J. Saramago, Co zostało z demokracji?, „Le Monde Diplomatique” 2007, nr 5, s. 4.

J. Baudrillard, Duch terroryzmu. Requiem dla Twin Towers, Warszawa 2005.

J. Baudrillard, Ameryka, Warszawa 2001..

W. Blum, Państwo zła. Przewodnik po mrocznym imperium, Warszawa 2003.

A. Bacevich, Wojsko nam świata nie urządzi, wywiad Artura Domosławskiego, „Gazeta Wyborcza”, 6–7.01.2007, s. 24–25.

F. Nietzsche, Tako rzecze Zaratustra. Książka dla wszystkich i dla nikogo, Warszawa 2005, s. 199.

B. R. Barber, Imperium strachu. Wojna, terroryzm i demokracja, Warszawa 2005, s. 103.

H. Pinter, Dramaty III. W imię praw człowieka, Sulejówek 2006.

N. Chomsky, Suwerenność a porządek światowy, wykład wygłoszony 20.09.1999 r. na Kansas State University Manhattan, Kansas, transkrypcja J. R. Benkard, http://www.uni. wroc.pl/~turowski/.

N. Chomsky, I kto tu jest terrorystą?, wywiad Artura Domosławskiego, „Gazeta Wyborcza”, 7–8.10.2006, Internetowe Archiwum „Gazety Wyborczej”, http://www.gazeta.pl.

J. Brodski, Mniej niż ktoś. Eseje, Kraków 2006, s. 31–32.


Refbacks

  • There are currently no refbacks.

Partnerzy platformy czasopism