Ideologia wpisana w modę, czyli metody socjalistycznych władz na implementowanie nowej ideologii poprzez „politykę odzieżową” (na przykładzie wybranych państw środkowoeuropejskich i Związku Sowieckiego)

Danuta Jastrzębska-Golonka

DOI: http://dx.doi.org/10.12775/DN.2018.1.06

Abstrakt


Celem tekstu jest zobrazowanie sytuacji społeczno-ideologicznej w PRL, wybranych krajach środkowoeuropejskich oraz ZSRS poprzez analizę mody, jej funkcji w przestrzeni kulturowej oraz związków z polityką komunistycznych władz traktujących ją jako broń przeciwko wrogom i pomost porozumienia między zubożałym społeczeństwem a elitą władz. Na przykładzie typowych dla problemu ideologizacji mody trendów i motywów ukazane zostały sposoby kreowania tożsamości narodowej socjalistycznych społeczeństw.

 

The purpose of the article is to picture the socio-ideological situation in the Polish People’s Republic, selected Central Eastern European countries and the USSR through an analysis of fashion, its functions in the cultural space, and its links with policy of the communist authorities who regarded it as a weapon against foes and a platform of agreement between the pauperised society and the elite of power. On the basis of examples typical of the problem of ideologisation of fashion of trends and of motifs, the author presents ways of creating of national identity in socialist countries.


Słowa kluczowe


moda; ideologizacja; równość ideologiczna; przywódcy komunistyczni; żony komunistycznych prominentów; fashion; ideologisation; ideological equality; communist leaders; wives of communist bigwigs

Pełny tekst:

PDF

Bibliografia


Badurina B., Saračević S., Grobenski V., Eterović I., Tudor M., Bilo je časno živjeti s Titom, „Vjesnik” 1980.

Barthes R., Histoire de la sociologie du vêtement, „Annales”, VII–IX 1957, no. 3.

Boćkowska A., To nie są moje wielbłądy. O modzie PRL, Wołowiec 2015.

Bogusławska M., Obraz władzy we władzy obrazu. Artystyczne konceptualizacje wizerunku Josipa Broza Tity, Warszawa–Kraków 2015.

Czocher A., Ubiór i moda w okupowanym Krakowie 1939–1945, „Biuletyn Informacyjny. Miesięcznik Światowego Związku Żołnierzy Armii Krajowej”, VI 2016, nr 6 (314), s. 16–24.

Herbich A., Dziewczyny z Syberii, Kraków 2015.

Jarska N., Wzorce obyczajowe na łamach prasy kobiecej w Polsce i Hiszpanii – na przykładzie „Marisol” i „Kobiety i Życia” z lat 1955–1956, „Polska 1944/45–1989. Studia i Materiały” 2011, t. X, s. 215–222.

Kienzler I., Kronika PRL 1944–1989, t. II: Kobieta w Polsce Ludowej, Warszawa 2015.

Klimczuk Z. ks., Ideologizacja życia społecznego, „Studia Warmińskie” 2010, t. XLVII, s. 247.

Kochanowski J., Rewolucja międzypaździernikowa. Polska 1956–1957, Kraków 2017.

Kosiński K., Wiwisekcja powszedniości. Studium wczesnej twórczości Marka Nowakowskiego (1957–1971), Warszawa 2014.

Krzanicki M., Analiza przekazu marketingowego skierowanego do kobiet na przykładzie tygodnika „Przyjaciółka” z lat 1975–1980, w: PRL na pochylni (1975–1980), red. M. Bukała, D. Iwaneczko, Rzeszów 2017, s. 781–818.

Mruk J., Moda kobieca w okupowanej Polsce, Łódź 2017.

Pelka A., Teksas-land. Moda młodzieżowa w PRL, Warszawa 2007.

Pelka A., Z [politycznym] fasonem. Moda młodzieżowa w PRL i NRD, Gdańsk 2014.

Piasecka M., Bronią były także kapelusze, „Biuletyn Informacyjny. Miesięcznik Światowego Związku Żołnierzy Armii Krajowej”, VI 2016, nr 6 (314), s. 25–27.

Rejakowa B., Kulturowe aspekty języka mody, Lublin 2010.

Romek Z., Walka z „amerykańskim zagrożeniem” w okresie stalinowskim, „Polska 1944/45–1989. Studia i Materiały” 2001, t. V, s. 185–208.

Simić P., Tito. Zagadka stulecia, tłum. D. Cirlić-Straszyńska, D.J. Ćirlić, Wrocław 2011.

Skura A., Nie wystarczy się umalować – trzeba się umyć…” – sprawy higieny, zdrowia i urody na łamach prasy kobiecej z lat pięćdziesiątych, w: Szkice o codzienności PRL, red. M. Kruszyński, T. Osiński, Lublin 2016, s. 137–145.

Słownik języka polskiego PWN, t. II, red. M. Szymczak, Warszawa 1982.

Słownik współczesnego języka polskiego, red. B. Dunaj, Warszawa 1996.

Spałek R., Pragmatyk orbitujący. Zawodowy i prywatny portret charakterologiczny Władysława Gomułki, w: Yesterday. Studia z historii najnowszej. Księga dedykowana prof. Jerzemu Eislerowi w 65. rocznicę urodzin, Warszawa 2017, s. 735–783.

Szarota T., Ubranie i moda okupacyjna, „Biuletyn Informacyjny. Miesięcznik Światowego Związku Żołnierzy Armii Krajowej”, VI 2016, nr 6 (314), s. 1–15.

Sztokfisz M., Caryca polskiej mody, święci i grzesznicy, Warszawa 2015.

Terakowska D., Zaproszenie do tańca [zapis wspomnień i rozmowy dziennikarki z profesorem Marianem Wieczystym, rok 1979], w: eadem, Próba generalna, Kraków 1983, s. 42–73.

Toussaint-Samat M., Historia stroju, tłum. K. Szeżyńska-Maćkowiak, Warszawa 1998.

Watała E., Kobiety wokół Stalina. Kochanki i katorżniczki, Chorzów 2014.

Williams B., Sołtysiak G., Modny PRL, Warszawa 2016.


Refbacks

  • There are currently no refbacks.

Partnerzy platformy czasopism