ZAMEK W KOWALEWIE POMORSKIM. DZIEJE WAROWNI W ŚWIETLE WYNIKÓW BADAŃ ARCHEOLOGICZNO-ARCHITEKTONICZNYCH

Marcin Wiewióra, Bogusz Wasik

DOI: http://dx.doi.org/10.12775/17919

Abstrakt


Zarys treści. W artykuleprzedstawiono dzieje zamku krzyżackiego w Kowalewie Pomorskim na podstawie wyników badań archeologiczno-architektonicznych prowadzonych w latach 2013–2015. Poruszono również kwestię rekonstrukcji wyglądu zamku wysokiego oraz chronologii warowni.


Słowa kluczowe


zamek, Krzyżacy, Kowalewo Pomorskie, badania archeologiczno-architektoniczne, późne średniowiecze, czasy nowożytne

Pełny tekst:

PDF 007

Bibliografia


Birecki P. 2010 Gmina Kowalewo Pomorskie. Tradycja i nowoczesność, Kowalewo Pomorskie.

Cackowski K., Wasik B. 2015 Opisy wykopów badawczych eksplorowanych w 2015 roku, maszynopis w Instytucie Archeologii UMK, Toruń.

Das grosse Ämterbuch 1921 Das grosse Ämterbuch des Deutschen Ordens, red. W. Ziesemer, Danzig,

Domańska H. 1971 Proces modernizacji średniowiecznych zamków z terenu dawnego państwa krzyżackiego w XV–XVIII w., Studia i Materiały do Historii Wojskowości, t. 17, cz. 2, s. 3–35.

Domańska H. 1976 Z Badań nad problemem przystosowania zamków Pomorza Wschodniego do broni palnej w latach 1390–1520, Kwartalnik Architektury i Urbanistyki, t. 21, z. 4, s. 323–335.

Dusburg 2004 Piotr z Dusburga, Kronika ziemi pruskiej, tłumacz. S. Wyszomirski, wstęp i komentarz J. Wenta, Toruń.

Dzieje Kowalewa 1998 Dzieje Kowalewa Pomorskiego,red. J. Danielewicz, Bydgoszcz.

Frankidejski J. 1880 Utracone kościoły i kaplice w dzisiejszej dyecezyi chełmińskiej: podług urzędowych akt kościelnych, Pelplin.

Gierszewski J. 1936 Historia miasta Kowalewa w zarysie, Wąbrzeźno.

Guerquin B. 1984 Zamki w Polsce, Warszawa.

Haftka M. 1999 Zamki krzyżackie w Polsce. Szkice z dziejów, Malbork–Płock.

Heise J. 1889 Die Bau- und Kunstdenkmäler der Provinz Westpreussen, z. 6–7: Kreis Thorn, Danzig.

Herrmann Ch. 2007 Mittelalterliche Architektur im Preussenland. Untersuchungen zur Frage der Kunstlandschaft und -Geographie, Petersberg–Olsztyn.

Jóźwiak S., Trupinda J. 2012 Krzyżackie zamki komturskie w Prusach. Topografia i układ przestrzenny na podstawie średniowiecznych źródeł pisanych, Toruń.

Kajzer L., Kołodziejski S., Salm J. 2001 Leksykon zamków w Polsce, Warszawa.

Katalog zabytków 1973 Katalog zabytków sztuki w Polsce, t. 11: Województwo bydgoskie, red. T. Chrzanowski, M. Kornecki, z. 6: Powiat golubsko-dobrzyński, oprac. T. Chrzanowski, M. Kornecki, Warszawa.

Kurkowski M. 2017 Ryte i malowane dekoracje maswerkowe w architekturze średniowiecznej na terytorium Ziemi Chełmińskiej (studium typologiczno-formalne), t. 2: Katalog, Toruń.

Lustracja 2009 Lustracja województw Prus Królewskich 1765, t. 2: Województwo chełmińskie, cz. 2: Ziemia chełmińska, wyd. J. Dygała, Toruń.

Momot A., Wasik B. 2013 Badania archeologiczno-architektoniczne zamku krzyżackiego w Kowalewie Pomorskim w roku 2013,maszynopis w Instytucie Archeologii UMK, Toruń.

Opis królewszczyzn 1938 Opis królewszczyzn w województwach chełmińskim, pomorskim i malborskim w roku 1664, wyd. J. Paczkowski, Toruń.

Pabian A., Rozynkowski W. 1997 Zamki krzyżackie na ziemi chełmińskiej, Toruń.

Poliński D. 2007 "Chełmińskie" warownie Zakonu na pograniczu krzyżacko-pruskim i krzyżacko-polskim, [w:] Pogranicze polsko-pruskie i krzyżackie, t. 2, red. K. Grążawski, Włocławek–Brodnica, s. 155–178.

Poliński D. 2003 Gród czy zamek? Z badań nad najwcześniejszymi krzyżackimi obiektami obronnymi w ziemi chełmińskiej, Archaeologia Historica Polona, t. 15/1, s. 181–196.

Powierski J. 1977 Dobra ostrowicko-golubskie biskupstwa włocławskiego na tle stosunków polsko-krzyżackich w latach 1245–1308, Gdańsk.

Rogalski B. 1986 Dzieje miasta do XVIII wieku oraz rozwój przestrzenny,[w:] Dzieje Kowalewa Pomorskiego,red. J. Danielewicz, Bydgoszcz, s. 14–111.

Słownik geograficzny 1883 Słownik geograficzny Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich, t. 4, red. F. Sulimierski, B. Chlebowski, W. Walewski, Warszawa.

Steinbrecht C. 1888 Die Baukunst des Deutschen Ritterordens in Preussen, t. 2: Preussen zur Zeit der Landmeister, Berlin.

Torbus T. 1998 Die Konventsburgen in Deutschordensland Preussen, München .

Torbus T. 2014 Zamki konwentualne państwa krzyżackiego w Prusach, Gdańsk.

Wasik B. 2013a Architektura zamku w Kowalewie Pomorskim w świetle badań z 2013 roku, maszynopis w Instytucie Archeologii UMK), Toruń.

Wasik B. 2013b Metoda projektowania zamków konwentualnych na ziemi chełmińskiej. Przyczynek do badań nad zastosowaniem kwadratury w krzyżackim budownictwie zamkowym, Kwartalnik Architektury i Urbanistyki, t. 58, z. 4, s. 79–91.

Wasik B. 2014a Sprawozdanie z badań archeologiczno-architektonicznych zamku w Kowalewie Pomorskim w 2014 r, maszynopis w Instytucie Archeologii UMK, Toruń.

Wasik B. 2014b Relikty architektury odkryte podczas badań archeologiczno-architektonicznych na zamku w Kowalewie Pomorskim prowadzonych w 2014 roku i wstępna analiza źródeł z nią związanych, maszynopis w Instytucie Archeologii UMK, Toruń.

Wasik B. 2015a Wnioski na temat układu przestrzennego i techniki budowy zamku na podstawie badań z 2015 roku, maszynopis w Instytucie Archeologii UMK, Toruń.

Wasik B. 2015b Dzieje budowy i architektura zamku w Papowie Biskupim na ziemi chełmińskiej w świetle ostatnich badań, Biuletyn Historii Sztuki, R. 77, nr 1, s. 83–101.

Wasik B. 2015c Zamek w Radzyniu Chełmińskim. Technika i etapy budowy, Ochrona Zabytków, nr 68, z. 1, s. 167–181.

Wasik B. 2016 Budownictwo zamkowe na ziemi chełmińskiej (od XIII do XV wieku), Toruń.

Zamek, kościół i mury miejskie w Kowalewie Pomorskim – kwestia czternastowiecznych warsztatów budowlanych, Biuletyn Historii Sztuki, R. 79, nr 1, s. 71–86.

Wasik B., Wiewióra M. 2016 Próba rekonstrukcji układu przestrzennego zamku wysokiego (domu konwentu) w Kowalewie Pomorskim na podstawie źródeł historycznych i najnowszych wyników badań archeologiczno-architektonicznych, Wiadomości Konserwatorskie, nr 45, s. 53–65.

Wasik B., Wiewióra M., Momot A. 2016 Chronologia zamku w Kowalewie Pomorskim w świetle badań archeologiczno-architektonicznych, [w:] Od Torunia do Charkowa, red. M. Grupa, A. Pydyn, Toruń, s. 129–141.

Wiewióra M. 2013 Zamki krzyżackie na ziemi chełmińskiej w świetle najnowszych badań wybranych obiektów, Kwartalnik Architektury i Urbanistyki, t. 58, z. 1, s. 97–123.

Wiewióra M. 2015 Długi wiek XIII – początki krzyżackiej murowanej architektury obronnej na ziemi chełmińskiej w świetle najnowszych badań, Archaeologia Historica Polona, t. 22, s. 113–144.

Wiewióra M. 2016 Gród i zamek w państwie krzyżackim. Miejsce tradycji czy tradycja miejsca?, Archaeologia Historica Polona, t. 24, s. 195-231.

Wiewióra M. w druku Zamki krzyżackie i biskupie na ziemi chełmińskiej – nowe źródła, nowe perspektywy, [w:] Stare i nowe dziedzictwo Torunia, Bydgoszczy i regionu, Toruń.

Wiewióra M., Misiewicz K., Wasik B., Małkowski W. 2017 Przedzamcze zachodnie zamku w Kowalewie Pomorskim w świetle badań nieinwazyjnych i archeologiczno-architektonicznych, Wiadomości Konserwatorskie, nr 51, s. 42–52.

Żabiński G. 2013 Das grosse Ämterbuch des Deutschen Ordens – remarks on its value for arms and armour research, [w:]Weapons bring peace? Warfare in Medieval and Early Modern Europe, Wratislavia Antiqua 18, red. L. Marek, Wrocław, s. 199–212.






Partnerzy platformy czasopism